Określenie to pojawiło się w europejskim piśmiennictwie już w XVI wieku i pierwotnie oznaczało sposób mówienia, manierę charakterystyczną dla danego mówiącego.
Współcześnie pod pojęciem dialektu rozumie się odmianę jakiegoś języka, wyodrębnioną na podstawie pewnych odmienności, sprowadzających się do zróżnicowania geograficznego języka (prymarne znaczenie terminu) lub stratyfikacji społecznej jego użytkowników. Istnieje rozróżnienie między dialektami sensu stricto a socjolektami, czyli odmianami społecznymi (stratyfikacyjnymi). Podział ten nie jest jednak ścisły, ponieważ odmiany geograficzne (terytorialne) bywają zarazem ograniczone socjalnie i mogą pełnić funkcję socjolektów.
Słowem „dialekt” często określa się formy języka bez postaci pisanej, w opozycji do form ustandaryzowanych lub literackich (tzw. grafolektów), o których mawia się „języki”. Mianem dialektów bywają określane autonomiczne języki, które są pozbawione wsparcia instytucjonalnego lub tradycji piśmienniczej (niekiedy mowa np. o „dialektach afrykańskich”, w kontekście omawiania języków Afryki).