Zakres odrębności dialektalnych różni się w zależności od języka. Niektóre języki, jak np. rosyjski, cechują się stosunkowo niewielkim zróżnicowaniem dialektalnym, a istniejące dialekty mają dość szeroki zasięg geograficzny. W przypadku innych języków, takich jak niemiecki, można wyróżnić dużą liczbę wciąż żywych dialektów. Same dialekty mogą być zróżnicowane wewnętrznie i wykazywać drobne różnice na poziomie lokalnym. W terminologii polskiej odmiany miejscowe, o stosunkowo niewielkim zasięgu, są nazywane gwarami, a zespół kilku lub kilkunastu gwar klasyfikuje się jako dialekt; równocześnie nierzadko termin „gwara” jest stosowany jako synonim dialektu. Granice między poszczególnymi dialektami bywają nieostre i trudne do wyznaczenia.
Badaniem dialektów (zwłaszcza regionalnych) zajmuje się dział językoznawstwa – dialektologia. W rozumieniu dialektologii tradycyjnej dialekt to byt przeciwstawiany językowi standardowemu.
Historia terminu Termin „dialekt” wywodzi się z greckiego słowa diálektos () oznaczającego dyskurs, rozmowę, sposób mówienia, a które z kolei pochodzi od słów diá ( „poprzez”) i legō ( „mówię”).