Kowalik duży (Sitta tephronota) – gatunek ptaka z rodziny kowalików (Sittidae). Występuje od Turcji poprzez resztę Bliskiego Wschodu po centralno-zachodnią Azję. Niezagrożony wyginięciem.
Taksonomia Gatunek opisał po raz pierwszy Richard Bowdler Sharpe w roku 1872 na łamach „The Annals and magazine of natural history”. Holotyp pochodził z okolic miasta Kokand (wschodni Uzbekistan). Sharpe odnotował podobieństwo nowego gatunku do kowalika skalnego (Sitta neumayer), z którym kowalik duży jest blisko spokrewniony. Prócz tego wykazuje pokrewieństwo wobec kowalika kaszmirskiego (S. cashmirensis), o czym świadczy podobna konstrukcja gniazda.
Prawdopodobnie zróżnicowanie pod względem anatomicznym i ekologicznym wystąpiło poprzez izolację geograficzną tych dwóch gatunków. U kowalika dużego wykształciło się większe ciało i dziób niż u S. neumayer, ponieważ w zamieszkiwanych przezeń obszarach występują cieplejsze lata i chłodniejsze zimy. Kiedy oba gatunki spotkały się ponownie, po okresie allopatryczności wobec siebie, w południowym Iranie. Doszło do rozszczepienia (rozsunięcia) cech; u tamtejszych kowalików dużych rozwinęły się większe rozmiary niż u kowalików skalnych, a szerokość paska ocznego (patrz Morfologia) wzrosła.