Wykazuje podobieństwo do kowalika skalnego, jednak odróżnia go dłuższy, mocniejszy dziób, większa głowa i dłuższa szyja, zaś czarny pasek oczny jawi się jako dłuższy i szerszy, a kolory ogólnie są jaśniejsze.
Występuje ten sam schemat upierzenia, co u S. neumayer różniący się szczegółami. Wierzch ciała pokrywają pióra barwy szarej, także sterówki szare, bez wzorów. Od ciemnego dzioba przez oko w tył biegnie czarny pas – u kowalika dużego sięga aż do łopatek. Pierś blada. Boki, brzuch i pozostała część tylnej połowy spodu ciała przybiera barwę różowopomarańczową; im dalej w tył, tym intensywniejszą. Osobniki młodociane wyróżniają jasne zwieńczenia piór na grzbiecie, płowy odcień pokryw skrzydłowych dużych, słabiej zarysowany i bardziej matowy pasek oczny.
Wymiary szczegółowe (przybliżone w mm, oryginalnie podane w calach) oraz – zamieszczone dla porównania – wymiary szczegółowe dla kowalika skalnego: dziób skrzydło ogon skok S. neumayer 19 74 47 23 S. tephronota (holotyp) 25 89 53 27