Mikołaj zarzuca Proklosowi sprzeczności w jego doktrynie dotyczącej partycypacji bytu. Odrzuca jego pogląd, że przyczyna wszystkiego musi być nieruchoma, gdyż byłaby niedoskonała, jak i ten, wedle którego emanacja bytu musiała się dokonać poza czasem. Mikołaj rozgranicza wyraźnie, wbrew Proklosowi, pomiędzy jestestwami bytującymi w czasie i w wieczności. Sprzeciwia się również poglądowi, że wszystko zawarte jest we wszystkim w odpowiedni sposób, twierdząc, że to co wcześniejsze i duże nie stanie się późniejszym i małym. Uważa, że tylko Intelekt jest niepodzielny, niecielesny, bez wielkości i wielości. Interpretacja Mikołaja stanowi ważne świadectwo zainteresowania Proklosem w średniowieczu. Jej wpływ na potomnych nie został jednak dotąd dostatecznie zbadany.
Obalenie argumentów Mikołaj polemizował z diakonem Soterichem Panteugenem, patriarchą-elektem antiocheńskim, który twierdził, że ofiary eucharystycznej nie można składać Trójcy Świętej, powodowałoby to bowiem, że jeden Chrystus jednocześnie dokonuje ludzkiej czynności składania ofiary i boskiej przyjmowania jej, co oznaczałoby nestoriańskie rozdzielenie i personalizację Jego dwóch natur.