Unikał publicznych sporów z rządem stanowym, jednak w swojej tajnej korespondencji przesyłanej do Londynu mocno krytykował go za złe traktowanie Aborygenów, a także lekceważenie kwestii badań naukowych, niezbędnych dla rozwoju gospodarczego.
Emerytura i śmierć W 1914 jego kadencja w Australii dobiegła końca, po czym powrócił do Szkocji. Po wybuchu I wojny światowej wygłaszał wykłady na temat kolonializmu niemieckiego, który dobrze poznał w czasie swej pracy w Oceanii. W 1919 poddał się operacji, związanej z niedrożnością jelit i kamicą żółciową, na które cierpiał. Wkrótce po tym zabiegu zmarł w wyniku komplikacji. Miał 72 lata.
Odznaczenia, wyróżnienia i upamiętnienie W 1881 otrzymał Order św. Michała i św. Jerzego klasy Kawaler. Osiem lat później został Rycerzem tego orderu, co dało mu prawo dopisywania przed nazwiskiem tytułu sir. W 1907 otrzymał ten order po raz trzeci, w najwyższej klasie Rycerz Wielkiego Krzyża. W 1897 został Kawalerem Orderu Łaźni, zaś 1914 został honorowym członkiem Tajnej Rady.
Był doktorem honoris causa następujących uczelni: Uniwersytet w Cambridge, Uniwersytet w Aberdeen, Uniwersytet Edynburski i Uniwersytet Queenslandu.