Kompatybilizm – stanowisko filozoficzne, zgodnie z którym wolna wola i determinizm są ideami zgodnymi, tak że da się wierzyć i w jedno, i w drugie bez popadania w logiczną niespójność.
Kompatybiliści wierzą, że wolność może być obecna lub nieobecna w różnych sytuacjach z powodów, które nie mają nic wspólnego z metafizyką. Przykładowo, sądy mogą wydawać orzeczenia o tym, czy osoba działała z wolnej nieprzymuszonej woli w pewnych okolicznościach bez wdawania się w metafizykę. Podobnie wolność polityczna jest koncepcją niemetafizycznąJohn Locke, The Second Treatise of Civil Government (Traktat drugi o rządzie), 1690. Tak też kompatybiliści definiują wolną wolę jako wolność działania zgodnie ze zdeterminowanymi wewnętrznie motywami, bez arbitralnych przeszkód ze strony innych osób czy instytucji.
Historia Kompatybilizmu bronili stoicyRicardo Salles, "Compatibilism: Stoic and modern." Archiv für Geschichte der Philosophie 83.1 (2001): 1-23. oraz scholastycy ze św. Tomaszem z AkwinuO ile determinizm rozumie się tu jako zasadę "nic nie dzieje się bez przyczyny". Por. np. Suma przeciwko poganom, część o Opatrzności, rozdz. 88-91. Tutaj tekst online, s. 506-511. Zob. też Wolna wola#Wolna wola jako stan psychologiczny.