Wywiad Rosyjskiej Federacyjnej Republiki Radzieckiej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich – instytucje wywiadowcze RFSRR (1918-1922) i ZSRR (1922-1991).

Wywiad cywilny początek 1920: Wydział Specjalny Czeka rozpoczyna poprzez Wydziały Specjalne frontów i armii działalność agenturalną na terytorium przeciwnika; w strukturach Wydziału Specjalnego powstaje Zagraniczne Biuro Wyjaśniające (Иностранное осведомительное бюро), przekształcone w kwietniu 1920 w Oddział Zagraniczny (Иностранное отделение), którym kierował Ludwig Skujskumbre (Людвиг Францевич Скуйскумбре) – ukierunkowane głównie na wypełnianie zadań kontrwywiadowczych za granicą, w tym zwłaszcza na terenie Polski; 20 grudnia 1920: oficjalna data powstania radzieckiego wywiadu zagranicznego; zlikwidowano Oddział Zagraniczny Wydziału Specjalnego WCzeka, powołano Wydział Zagraniczny Wszechrosyjskiej Komisji Nadzwyczajnej przy Ludowym Komisariacie Spraw Wewnętrznych RFSRR) (); 28 grudnia 1921 (6 lutego 1922): Wydział Zagraniczny (INO Tajnego Zarządu Operacyjnego OGPU NKWD RFSRR ( (wchodził w skład Tajnego Zarządu Operacyjnego WCzK razem z Wydziałami Specjalnym i Operacyjnym);