Onkocytoma nerki (gruczolak kwasochłonny nerki, łac. oncocytoma renis) – nowotwór łagodny kory nerki pochodzenia nabłonkowego.
Patomorfologia thumb|Onkocytoma nerki, obraz mikroskopowy Jest to dobrze zróżnicowany nowotwór łagodny. Wywodzi się z kanalików nerkowych bliższych z komórek wstawkowych przewodów zbiorczych. Guz jest zbudowany z dużych komórek o obfitej i ziarnistej eozynochłonnej (kwasochłonnej) cytoplazmie, małych jądrach i licznych mitochondriach (tzw. onkocytów). Komórki układają się w formie tworów cewkowych lub pęcherzykowych.
Guz jest zwykle kulisty, jednoogniskowy i dobrze odgraniczony. W przekroju jest koloru mahoniowobrązowego, bez ognisk martwicy, wylewów krwawych i zwapnień. W części centralnej może być widoczne ognisko tkanki łącznej, tzw. blizna centralna. Zmiany są różnej wielkości, mogą osiągać od kilku centymetrów do kilkukilogramowych guzów, najczęściej rozpoznawany jest przy wielkości 6 cm.
W 6% występuje obustronnie, ale wieloogniskowo tylko w 1,4% przypadków. Możliwe jest współwystępowanie raka chromofobnego w przeciwnej nerce, jest to obserwowane u 7-30% chorych.
Epidemiologia Nowotwór stanowi około 3-7% nowotworów nerek. Występuje dwukrotnie częściej u mężczyzn, zwykle jest rozpoznawany w 6-7 dekadzie życia.