thumb|„Dywan Pazyryk” w zbiorach Ermitażu Dywan Pazyryk – najstarszy znany zachowany dywan na świecie, prawdopodobnie wytworzony na terenach pozostających pod wpływem starożytnej Persji w III wieku p.n.e. Znajduje się w Państwowym Muzeum Ermitażu w Sankt Petersburgu w Rosji.
Historia Dywan został znaleziony pod koniec lat 40. XX w. podczas prac archeologicznych, prowadzonych przez rosyjskich naukowców pod kierunkiem Siergieja Rudenki (1885–1969) w jednym z kurhanów scytyjskich w dolinie Pazyryk w Ałtaju – stąd jego nazwa „dywan Pazyryk”.
Czynnikiem konserwującym, pozwalającym zachować dywan w dobrym stanie było wytworzenie się wiecznej zmarzliny pod nasypami kurhanów. Zmarzlina uchroniła również częściowo kurhany przed doszczętnym rabunkiem – groby zostały obrabowane jeszcze w starożytności. W celu wydobycia przedmiotów zgromadzonych w kurhanach, archeolodzy polewali komory wiadrami gorącej wody, by roztopić lód.