Przymiotami wielu krzyży oprócz relikwii był materiał – drewno obite szczerozłotą blachą, która zdobiona była kamieniami szlachetnymi, emaliami czy gemmami. Często krzyże wykonywano ze srebra, najczęściej pozłacanego oraz kryształu górskiego. Funkcja i rola krzyży relikwiarzowych była bardzo zróżnicowana. Niektóre były przeznaczone do wystawiania na ołtarz podczas szczególnych nabożeństw (zwłaszcza Triduum Paschalne), lub obrzędów (np. koronacji władcy), inne pełniły rolę m.in. pacyfikałów, krzyży procesyjnych, czy też pontyfikaliów (głównie pektorałów).
Przykłady Do najstarszych zachowanych przykładów należy krzyż daru cesarza Justyna II (VI lub VII w.) dla bazyliki św. Piotra na Watykanie. Wielki relikwiarz w formie krzyża greckiego (3 ćwierć VIII w.) ofiarował król Longobardów Dezyderiusz. Skarbiec katedralny w Oviedo (Cámara_Santa) otrzymał dwa złote krzyże relikwiarzowe daru królów Asturii: Alfonsa II Cnotliwego (krzyż Aniołów, 808 r.) Alfonsa III Wielkiego (krzyż Zwycięstwa, 908 r.). Z Liudolfingami wiązanych jest kilka znaczących relikwiarzy m.in. dla opactwa w Essen (krzyż Ottona i Matyldy, Krzyż Matyldy, tzw. krzyż z wielkimi emaliami, krzyż Teofano, datowane na przełom X i XI oraz początek XI stulecia), kolegiaty w Akwizgranie (Krzyż Lotara, ok. 1000 r.) czy katedry w Bazylei (krzyż Henryka II, pocz. XI w.).