Gemitus Britannorum (Lament Brytów) – nazwa przyjęta dla ostatniej odezwy, jaką mieli wystosować Brytowie do wodzów wojsk rzymskich z apelem o pomoc w walce przeciw celtyckiej inwazji szkocko-piktyjskiej bądź anglosaskiej.
Źródła Jako pierwszy o wezwaniu tym pisał Gildas Mędrzec w swym dziele napisanym sto lat potem pod tytułem De Excidio et Conquestu Britanniae. Później wzmiankował o nim Beda Czcigodny w Historia ecclesiastica gentis Anglorum, powtarzając jedynie wersję Gildasa. Według De Excidio et Conquestu Britanniae apel ten adresowany był do rzymskiego wodza Aecjusza, którego upraszano o pomoc w obronie dawnych rzymskich Brytów przeciwko napaściom Piktów i Szkotów. Nie jest pewne, jaka była odpowiedź Rzymian na to wezwanie, jeżeli jakakolwiek w ogóle nastąpiła. Według Gildasa wycofanie armii rzymskiej i brak ochrony Brytanii doprowadził zromanizowanych Brytów do zwrócenia się z kolejnym wezwaniem do barbarzyńskich, germańskich wojowników z Półwyspu Jutlandzkiego, czyli Anglów, Sasów i Jutów, co po pewnym czasie spowodowało ich bunt przeciw celtyckim Brytom. Według arturiańskiej legendy stało się to podczas nocy długich noży (tzw.