Repudium – instytucja prawna obecna od starożytnego Rzymu do średniowiecza. Polegała na możliwości jednostronnego oddalenia żony (bądź zaręczonej mu kobiety) przez męża lub męża przez żonę (rzadsze). Było równoważne, ale nie tożsame z rozwodem i różniło się od divortium jednostronnością. W prawie rzymskim nie było ograniczeń co do jego dokonania, jedyną faktyczną przeszkodą mógł być brak zgody pater familiae. Repudium wiązało się ze zwrotem posagu. Nie przewidywano dla niego specjalnej formy prawnej, zazwyczaj przeprowadzano je przez odebranie współmałżonkowi kluczy lub wysłanie posłańca z wiadomością, później pod wpływem wzorców ze wschodu stosowano też listy rozwodowe. W średniowieczu popularną praktyką stało się odsyłanie żony do klasztoru czy monasteru.

Od czasów Konstantyna Wielkiego nastąpiło ograniczenie możliwości repudium. Jego konstytucja z 331 roku przewidywała trzy słuszne powody rozwodu: po stronie męża zabójstwo, okradanie grobów i trucicielstwo, a po stronie żony cudzołóstwo, stręczycielstwo, trucicielstwo. Za oddalenie współmałżonka z innych przyczyn kobiecie groziła utrata posagu, przepadek mienia znajdującego się w domu męża oraz deportację. Mężczyzna musiał zaś obowiązkowo zwrócić posag, a w przypadku kolejnego małżeństwa była żona miała prawo wejść do domu i zabrać posag kolejnej.