Okoliczności i czas powstania W lutym 45 roku w połogu zmarła ukochana córka Cycerona Tullia. Na czas żałoby ArpinataCyceron urodził się w rzymskim mieście Arpinum – obecnie Arpino – położonym górach, ok. 100 km od Rzymu. Stąd w literaturze nazywany jest również Arpinatą. schronił się w swojej posiadłości w Tuskulum, w której żył samotnie i skąd rzadko wyjeżdżał. W tej samotności – zwierzył się swojemu przyjacielowi Attykowi – nie mam z kim porozmawiać. Rankiem zapuszczam się w gęsty i cienisty las, który opuszczam dopiero wieczorem. Poza tobą nic mi nie jest tak drogie jak samotność. W samotności rozmawiam z książkami i tylko płacz mnie od nich odrywa. Wstrzymuję się, jak mogę, lecz ból jest silniejszyCyceron: Ad Atticum 12, 15..
Zagłębiając się w lekturę rozpraw o cierpieniu, Cyceron przeczytał traktat filozofa Krantora O boleści i na nim oparł się pisząc w lutym Consolatio („Pocieszenie”). Następnie rozpoczął pracę nad Hortensjuszem, w którym rozwijał twierdzenia zawarte w Pocieszeniu.