To ostatnie określenie wprowadzone w 1774 r. przez cesarzową Marię Teresę obejmowało w rzeczywistości różne wspólnoty katolickie wywodzące się z tradycji bizantyjskiej, ale mające odmienną genezę i skład etniczny (narody słowiańskie, Rumuni i in.), zamieszkujące rozległe obszary monarchii habsburskiej.
Inne określenia to „Unia Brzeska” i „metropolia kijowska”.
Podział administracyjny thumb|Podział administracyjny Kościoła greckokatolickiego w Polsce w 1772 roku archieparchia kijowska archieparchia połocka archieparchia smoleńska (od 1654 tytularna) eparchia chełmska eparchia lwowska eparchia łucko-ostrogska eparchia pińsko-turowska eparchia przemyska eparchia włodzimiersko-brzeska
Historia Geneza thumb|166px|Męczeństwo Jozafata Kuncewicza, obraz pędzla Józefa Simmlera thumb|250px|Klasztor bazylianów w Wilnie – jedna z dawnych rezydencji metropolitów kijowskich thumb|250px|Zespół klasztorny w Supraślu pełniący rolę siedziby unickich metropolitów kijowskich thumb|200px|Cerkiew greckokatolicka z 1759 r. (z Tarnoszyna) w lubelskim skansenie thumb|200px|Opuszczona cerkiew w Króliku Wołoskim W 988 książę Rusi Kijowskiej Włodzimierz I Wielki przyjął chrzest w obrządku wschodnim z rąk patriarchy Konstantynopola, co oznaczało wejście Rusi w krąg chrześcijaństwa bizantyjskiego.