Siły specjalne SZ PRL – grupa pododdziałów o charakterze specjalnym znajdujących się w składzie Wojsk Lądowych i Marynarki Wojennej SZ PRL. Pododdziały specjalne pełniły rolę jednostek dalekiego rozpoznania i dywersyjno-sabotażowych stąd też podlegały one strukturom kierowniczym rozpoznania wojskowego (np. Oddziałowi Koordynacji Rozpoznania Wojskowego Zarządu II SG WP). Jawnie były przedstawiane jako wyspecjalizowane pododdziały wojsk powietrznodesantowych i wojsk rozpoznawczych, co stanowiło element maskowania ich rzeczywistego przeznaczenia.
Rozwój organizacyjny Pierwsze pododdziały ds. działań specjalnych WP / SZ PRL zostały sformowane na początku lat 50 XX w. W 1951 roku w Pomorskim Okręgu Wojskowym, w składzie 6 Batalionu Rozpoznawczego 16 Dywizji Zmechanizowanej, sformowano 5 Samodzielny Pluton Rozpoznawczy, natomiast w Śląskim Okręgu Wojskowym, w składzie 7 Batalionu Rozpoznawczego 10 Dywizji Zmechanizowanej, utworzono 6 Samodzielny Pluton Rozpoznawczy.