W 1953 roku plutony rozpoznawcze (5 i 6) przeformowano w samodzielne kompanie rozpoznawcze (9 i 10), które rok później weszły w skład nowo sformowanego 19 Samodzielnego Batalionu Rozpoznawczego rozmieszczonego w garnizonie Oleśnica. W 1959 przemieszczony został do garnizonu Bielsko-Biała i podporządkowany Dowódcy 6 Dywizji Powietrznodesantowej. Zdobycie informacji o specjalnym charakterze tej jednostki wojskowej przez organizację wywiadowczą państwa członkowskiego Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (prawdopodobnie Central Intelligence Agency), spowodowało jej przeformowanie na typowy batalion powietrznodesantowy.
Prawdopodobnie w wyniku zapotrzebowania SG WP na batalion o potencjale takim jaki miał posiadać 19 Samodzielny Batalion Rozp. sformowano nową jednostkę wojskową. W 1961 roku w Krakowie na bazie kompanii rozpoznawczej 6 Dywizji Powietrznodesantowej sformowano 26 Batalion Rozpoznawczy, jako jednostkę wojskową dywersyjno-rozpoznawczą. Później przemianowano go na 26 Batalion Dywersyjno-Rozpoznawczy. W 1964 r. zmieniono baonowi etat, w tym nazwę i dyslokację. JW 4101, jak w dokumentach 26 Batalion był zapisywany, została dyslokowana do Dziwnowa i 26 Batalion D-R stał się 1 Batalionem Szturmowym. Powstał samodzielny batalion przeznaczony do dalekiego rozpoznania i dywersji na rzecz frontu.