Poszczególne elementy jakości mogą być oceniane na podstawie kilku parametrów szczegółowych. Przykładowo, warunki tlenowe mogą być wyrażane takimi miarami, jak biochemiczne zapotrzebowanie tlenu, chemiczne zapotrzebowanie tlenu czy stężenie rozpuszczonego w wodzie tlenu.
Co do zasady, w każdej jednolitej części wód powierzchniowych powinny być ocenione wszystkie elementy jakości (na podstawie bezpośredniego monitoringu lub modelowania). W pewnych sytuacjach jednak nie każdy element można ocenić w wiarygodny sposób. W sytuacji, gdy naturalna zmienność danego elementu jakości w obrębie danego typu wód jest zbyt duża, by dało się określić typowe dla niego warunki referencyjne, możliwe jest wyłączenie takiego elementu z oceny. W przypadku cieków, fitoplankton jest elementem zalecanym do oceny w dużych rzekach nizinnych. Szczegółowa interpretacja tego zapisu budzi kontrowersje. Przykładowo, środowisko eksperckie rozważa rezygnację z oceny stanu fitobentosu w jeziorach, gdy jednocześnie wykonywana jest ocena fitoplanktonu i makrofitów, argumentując to tym, że fitobentos jest jedynie podelementem elementu „makrofity i fitobentos”, a jego ocena jest redundantna wobec oceny fitoplanktonu, ponieważ stan obu elementów odpowiada na tę samą presję, tj. przyspieszoną eutrofizację, w podobnym czasie.