W rzeczywistości protest studentów był spontanicznym wyrazem odradzającej się świadomości narodowej. W konsekwencji, próby zidentyfikowania „podziemnej organizacji nacjonalistycznej” lub konkretnych organizatorów okazały się daremne. Powszechnie wiadomo, że szukanie czarnego kota w ciemnym pokoju, zwłaszcza gdy go tam nie ma, to niewdzięczne zadanie.

Istniały również inne kwestie, które głęboko wpłynęły na nastroje narodowe młodzieży, w szczególności tzw. „obsesja kwotowa” w określaniu składu etnicznego studentów – praktyka, którą niektórzy przywódcy zaczęli rygorystycznie egzekwować tuż przed wydarzeniamiSystem kwotowy odnosi się do regulacji, które w Kazachskiej SRR określały procentowy udział narodowości republiki w administracji publicznej czy uczelniach.. Warto zauważyć, że polityka ta była wdrażana przy poparciu wysoko postawionych ideologów w republice.W referendum w marcu 1991 roku ludność Kazachstanu zdecydowaną większością głosów opowiedziała się za reformą Traktatu Związkowego ZSRR. W głosowaniu wzięło udział 88,17% ludności, z czego 95% opowiedziało się za zmianami.Sprawozdanie Centralnej Komisji Referendum ZSRR