Temat bitwy pod Somosierrą był obecny w polskiej kulturze i świadomości zbiorowej polskiego społeczeństwa już od kilkudziesięciu lat. Jednak oddalenie geograficzne i początkowy brak bezpośrednich relacji uczestników szarży szwoleżerów na hiszpańskie armaty spowodował, że temat bitwy obrósł wieloma mitami. Przedstawiało go wielu malarzy, jednak większość zupełnie nierzetelnie: szeroką dolinę malowano jak wąski wąwóz górski, pełen jarów i przepaści. Spośród różnych artystów temat ten podejmowali m.in. Piotr Michałowski (obraz Bitwa pod Samosierrą z 1837), Horace Vernet (Wincenty Krasiński pod Sommosierrą, Epizod z wojen hiszpańskich z 1816), Henryk Pillati (Kozietulski w wąwozie Somosierra z 1855), January Suchodolski (Atak szwoleżerów Kozietulskiego pod Somosierrą, Szarża polska pod Somosierrą, Bitwa pod Somosierrą, Napoleon w wąwozach Somosierry), a także przedstawiciele rodziny Kossaków: Juliusz (Somosierra z 1864 i z 1868, Spod Somosierry z 1876), Wojciech (Bitwa pod Somosierrą z 1885), a wiele lat po nich także Jerzy (Szarża w Somosierze z 1927, Szarża szwoleżerów w wąwozie Somosierry z 1929).