Wieśniak z fajką i kuflem () – obraz niderlandzkiego malarza Isaaca van Ostade. Obraz jest sygnowany wtórnie po lewej stronie u dołu: Isack van / Ostade.
Opis obrazu Obraz ukazuje wieśniaka wychylającego się przez okno lub górną część zamkniętych dołem holenderskich drzwi. Mężczyzna ubrany jest w strój niedzielny, w ciemnozielony kaftan i jasnobrązowy płaszcz oraz w chłopską czapkę. Obramowanie jak i tło obrazu utrzymane są w ugrowobrązowych barwach. Wieśniak oddaje się swoim ulubionym zajęciom: podpatruje świat za oknem jednocześnie popijając piwo i pykając glinianą goudyjską fajkę.
Geneza i interpretacja Pierwsze przedstawienia postaci w oknie pojawiły się w okresie malarstwa staroniderlandzkiego. Zastosowanie ramy i okiennic, a w nich umieszczenie postaci, daje iluzoryczny efekt wychylającego się z obrazu i przybliżającego się do widza. Inne elementy: fajka i piwo oraz karykaturalne rysy twarzy wskazują, że obraz ma charakter moralizatorski i prześmiewczy. Palenie tytoniu w siedemnastowiecznych Niderlandach traktowano jako atrybut lekkomyślnych rozrywek panów lub zajęcie niższych warstw społecznych. Ukazana scena ma więc wytykać przywary: lenistwo, upodobanie w tanich prymitywnych rozrywkach i ostrzegać przed nadużywaniem alkoholu i tytoniu.