II wojna samnicka – konflikt zbrojny, toczony w latach 326–304 r. p.n.e. między Republiką rzymską a Samnitami.
Przyczyny wojny Po zakończeniu pierwszego konfliktu Rzymianie, zdając sobie sprawę z nieuchronności potencjalnego starcia postanowili wykorzystać toczone przez Samnitów na Południu potyczki, aby uzyskać przewagę w nadchodzących walkach. W tym celu podjęli ofensywną taktykę, oblegając jedno z większych miast w Kampanii – Neapol, w 327 r. Wobec tych wydarzeń wysłana została z Neapolu do Samnitów prośba o pomoc w walce z Rzymem. Niebawem jednak w obliczu rychłego upadku miasta, Neapolitańczycy sprzymierzyli się z Republiką i stanęli po stronie rzymskiej w nadchodzącym starciu.
Przebieg wydarzeń Pierwsza faza wojny była bardzo niepomyślna dla Rzymian. Ponieśli oni ciężką klęskę na terenie Samnium. W roku 321 p.n.e. wojska rzymskie zostały zamknięte przez Samnitów w Wąwozie Kaudyńskim (koło Caudium) i aby uniknąć całkowitej zagłady musiały się poddać. Rzymianie wydali Samnitom 600 zakładników, a wojsko rzymskie zostało pozbawione broni i zmuszone do przejścia pod jarzmem, co było uważane za wielką hańbę. W tej sytuacji Rzym zawarł niekorzystny dla siebie pokój z Samnitami, który historiografia rzymska starała się zatuszować lub przemilczeć. Działania wojenne wznowiono w roku 316.