Możliwość powstania ustroju totalitarnego Witkacy wykorzystuje do jego charakterystyki. Absolutny Automatyzm przedstawia jako ideę powszechnej kontroli i odgórnego sterowania całego społeczeństwa. Tefuan tworzy pomysł edukacji społeczeństwa w sposób według niego właściwy za pomocą sztuki. Jest to potępienie przez autora dramatu postępującej według niego ideologizacji sztuki.
Natomiast dialogi Bałandaszka i Spiki są dla Witkacego okazją do wprowadzenia do utworu idei promowanych przez Sigmunda Freuda dotyczącego konfliktu sfer „ego” z „superego” – w tym przypadku pod postacią erotomanii Bałandaszka i skłonności do uczuć wyższych Spiki.
Cały utwór można potraktować jako manifest Witkacego na temat deideologizacji sztuki, natomiast przynajmniej część przedstawionej w dramacie „Oni” problematyki rozwinął w swoim najbardziej znanym dziele „Szewcy”.
Przypisy
Kategoria:Polskie utwory dramatyczne Kategoria:Polskie utwory literackie dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Twórczość Stanisława Ignacego Witkiewicza