thumb|Mięsień najdłuższy u konia thumb|Mięsień najdłuższy u człowieka Mięsień najdłuższy (łac. musculus longissimus) – parzysty mięsień czworonogów, zaliczany do mięśni nadosiowych.

Mięsień ten pojawia się u gadów w wyniku podziału ich mięśni nadosiowych podłużnymi przegrodami na trzy pasma. U ptaków tworzy jeden mięsień z mięśniem biodrowo-żebrowym, rozpoczynający się na części przedpanewkowej kości biodrowej i kończący na wyrostkach poprzecznych początkowych kręgów piersiowych, przykrywając po drodze bliższe końce żeber.

U ssaków stanowi najdłuższy mięsień ciała, sięgający z przodu kości potylicznej lub skroniowej, a z tyłu kości krzyżowej i biodrowej. Jego funkcją jest stabilizacja i prostowanie kręgosłupa, unoszenie głowy i szyi, a przy postawie wyprostowanej zginanie kręgosłupa w tył. Przy działaniu jednostronnym zgina on kręgosłup i szyję w bok oraz skręca głowę. Unerwiają go gałęzie dogrzbietowe nerwów szyjnych, piersiowych i lędźwiowych.

Pochodzenie mięśnia najdłuższego jest wieloodcinkowe. W zależności od przyczepów i położenia wyróżnia się w nim 5 zasadniczych fragmentów: