Pod koniec 1940 roku władze ZSRR starały się pozyskać część ocalałych jeńców do pomysłu utworzenia sojuszniczej armii polskiej, która mogłaby stanąć u boku komunistów. Propozycje współpracy kierowane były do osadzonych w więzieniach oficerów m.in. Mieczysława Boruty-Spiechowicza, Mariana Januszajtisa czy Wacława Przeździeckiego, z pominięciem rządu polskiego na emigracji okazały się bezskuteczne. NKWD rozpoczęło również nabór wśród niższych rangą oficerów polskich. Udało im się nakłonić do współpracy grupę 13 oficerów, której przewodniczył pułkownik Zygmunt Berling, późniejszy generał oraz inicjator ludowego Wojska Polskiego. 31 października tego samego roku grupę tę osadzono w Małachówce pod Moskwą, pod opieką NKWD. Celem władz radzieckich było stworzenie w ZSRR polskich jednostek wojskowych, które nie byłyby podporządkowane ani Naczelnemu Wodzowi Wojska Polskiego, ani rządowi polskiemu w Londynie, a które mogłyby stać się narzędziem ZSRR, wykorzystanym do walki z nazistowskimi Niemcami.