Albiniak CSDP, Początki egzemplarza obowiązkowego druków w realiach pierwszych miesięcy funkcjonowania Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w 1944 roku, "Roczniki Biblioteczne" 65: 2021, s. 155; . W 1948 połączono ją z Miejską Biblioteką Publiczną w Lublinie, a następnie w 1955 przekształcono w placówkę wojewódzką (po 1989 nosiła nazwę: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. H. Łopacińskiego). W 1965 jednostka uzyskała status biblioteki naukowej i utrzymuje go nadal. W 2002 nastąpiło rozdzielenia na podmiot wojewódzki i miejski, przy czym ten pierwszy stał się jednostką samorządu województwa lubelskiego a drugi jednostką gminy Lublin.
W 2022 odznaczone Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, w dziedzinie bibliotekarstwo.
Funkcja Biblioteka jest naczelnym elementem systemu bibliotek publicznych województwa lubelskiego, w którego skład wchodzą 223 biblioteki powiatowe, miejskie i gminne, a także ok. 355 filii bibliotecznych. Jej zadaniem jest również dokształcanie i doskonalenie zawodowe bibliotekarzy. Placówka ma obowiązek współpracować z władzami publicznymi oraz organizacjami pozarządowymi. Biblioteka ściśle współpracuje ze Stowarzyszeniem Bibliotekarzy Polskich.