John Patrick Crichton-Stuart, III markiz Bute (ur. 12 września 1847 w Mount Stuart House (wyspa Bute), Szkocja, zm. 9 października 1900 w Dumfries House koło Cumnock, Szkocja) – szkocki arystokrata i przemysłowiec, w 1860 roku uznany za najbogatszego człowieka na świecie. Był ekscentrycznym naukowcem, budowniczym oraz propagatorem religii katolickiej, nauki i kultury.
Życiorys Pochodził z królewskiego, szkockiego rodu Stuartów, był synem Johna Crichton-Stuarta, II markiza Bute i jego drugiej żony Sophii Fredericji Christiny, markizy Hastings. Stracił rodziców w wieku 12 lat. Uczęszczał do Harrow School i do Christ Church College w Oksfordzie. W młodości zainteresował się katolicyzmem i, gdy tylko uzyskał pełnoletniość, w dniu 8 grudnia 1868 porzucił wiarę kalwińską (prezbiterianizm) i dokonał konwersji na katolicyzm, co było ewenementem i skandalem w tamtej epoce dla człowieka o jego pozycji w Wielkiej Brytanii. Potem przejął zarządzanie rozległymi posiadłościami w Szkocji i Walii. Rozbudował doki w Cardiff, dzięki czemu to miasto stało się ówczesnym największym portem wywozu węgla na świecie. Roczny jego dochód w wysokości 300 tysięcy funtów uczynił go najbogatszym człowiekiem na świecie. Wiele podróżował (m.in. na Bliski Wschód, do Rzym i na Teneryfę).