Nadwyżka intelektualna to pojęcie zaczerpnięte z książki Claya Shirky Cognitive Surplus: How Technology Makes Consumers Into Collaborators dotyczącej oddziaływania mediów społecznościowych. Po raz pierwszy książka opublikowana została w 2010 r. pod tytułem Creativity and Generosity in a Connected Age i jest kontynuacją innej publikacji Claya Shirky Here Comes Everybody. Nadwyżka intelektualna (cognitive surplus) to pojęcie opisujące fakt, że współcześnie żyjący ludzie dysponują nadwyżką wolnego czasu i twórczymi umiejętnościami, które dzięki sieciom społecznościowym można koordynować i wykorzystać dla społecznie pożytecznych celów. Shirky w książce dowodzi, że tego rodzaju wspólne działania mogą przynosić pozytywne przemiany społeczne na skalę globalną. Odbiór książki był pozytywny, choć pojawiły się głosy krytyczne wskazujące na słabe punkty teorii autora.

Tło powstania książki Clay Shirky od dawna interesował się wpływem internetu na społeczeństwo i publikował prace na ten temat. Obecnie pracuje na New York University, gdzie „uzasadnia, że Internet jest w swojej istocie zbiorowym i społecznym środkiem przekazu”.