Na początku XVI w. Szwecja wkroczyła na drogę dynamicznego rozwoju. Rządzący w latach 1521–1560 Gustaw Waza scentralizował władzę, zreformował podatki i uzależnił Kościół od państwa. W okresie jego rządów miała miejsce reformacja, w wyniku której popularność zyskał luteranizm. Radykalne reformy Gustawa kontynuowane przez jego synów przyniosły rozkwit gospodarczy i wzmocniły pozycję Szwecji, pozwoliło to na skuteczną walkę o dominium Maris Baltici i uzyskanie rangi mocarstwa w XVII wieku. W wyniku reform wzmacniających rządy królewskie zmalała rola władzy lokalnej.
W procesie kształtowania się samorządu terytorialnego istotne były reformy Karola XI. W latach 80. XVII w. przeprowadził on Wielką Redukcję, efektem której była parcelacja ok. 80% majątków szlacheckich. Położyła ona kres dążeniom szlachty do przekształcenia wolnych chłopów płacących tylko podatki w feudalnie zależnych poddanych. Umożliwiła im nabycie na własność posiadanego gospodarstwa. Poprawa pozycji chłopów skutkowała rozwojem wiejskich samorządów lokalnych.