Zarys fabuły thumb|230px|Dwór był na wzgórzu, bo na wiosnę, gdy wody wylewały, na nizinach jak jedno morze stało… Za dworem sad, w nim lipy, uliczki i kwatery… Jak się pan Paweł żenił Pan Paweł Mondygierd jest zatwardziałym starym kawalerem gospodarującym w Kozłowiczach, swej dziedzicznej wsi na Pińszczyźnie. Ustalony rytm jego życia zakłóca niespodziewane zdarzenie, jakim jest śmierć zmarłej pod wiejską karczmą młodej kobiety i znalezienie przy niej niemowlęcia. Przyniesione do dworu dziecko, mimo początkowego gniewu Pawła, pozostaje w nim na dłużej i wbrew uruchomionym procedurom sądowym, nie zostaje przekazane do przytułku. Gdy po trzech latach Mondygierd bardzo uczuciowo traktuje obecność dziecka u swego boku, kolejny przypadek sprawia odnalezienie się jego prawdziwych rodziców. Zmuszony oddać chłopca, pan Paweł – którego poglądy na dzieci i rodzinę uległy tymczasem istotnej przemianie – zawiera przy tej okazji znajomość z imponującą mu panną z sąsiedztwa. Po długich rozterkach i wielu wahaniach decyduje się z panną Adelą zawrzeć związek małżeński. Zachęcająco działa również przykład przyjaciela, rejenta Sawicza, który też będąc zdeklarowanym starym kawalerem, niespodziewanie zdecydował się na małżeństwo.