Franciszek Ksawery Patek, herbu Prawdzic (ur. 1792 w Polichnie, zm. 4 października 1844) – podpułkownik Wojska Polskiego, uczestnik kampanii napoleońskich, w czasie powstania listopadowego dowódca 1 Pułku Strzelców Konnych, dwukrotnie odznaczony orderem Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się w rodzinie drobnoszlacheckiej. Był synem Joachima Patka, chorążego wojsk litewskich i Justyny z domu Lasockiej, bratem Wincentego (ur. 1794, urzędnik z okresu Królestwa Polskiego, jego wnukiem był znany adwokat Stanisław Patek), prawdopodobnie bratem przyrodnim Franciszka był Antoni, twórca słynnej zegarmistrzowskiej firmy Patek Philippe.

W 1808 rozpoczął służbę wojskową w 2 Pułku Ułanów Księstwa Warszawskiego i razem z nim walczył w wojnie 1809 roku przeciwko Austrii. W 1810 podjął pracę urzędnika wojskowego przy Dyrekcji Generalnej Popisów WojskaDyrekcja początkowo działała w ramach Ministerstwa Wojny, a od grudnia 1811 znalazła się poza jego strukturami.. Trzy lata później, na początku 1813 trafił do 9 Pułku Ułanów, z którym w tym samym roku bronił Gdańska, a po jego upadku dostał się do niewoli rosyjskiej.