Ekspansja Po śmierci cesarza Hayam Wuruk, Majapahit zaczął chylić się ku upadkowi i nie był w stanie kontrolować swoich zamorskich posiadłości. To dało szansę królom Brunei, aby rozszerzyć swoje wpływy. Cesarz Yongle z chińskiej dynastii Ming, po objęciu tronu w roku 1402, wysłał posłańców do różnych krajów, zapraszając ich do oddania hołdu i uznania chińskiej zwierzchności. Brunei natychmiast zaangażowało się w dochodowe kontakty z Chinami.
Do XV wieku władca Brunei przyjął islam i królestwo to stało się państwem muzułmańskim. Religia ta została sprowadzona przez hinduskich i arabskich kupców z innych części Azji Południowo-Wschodniej. Brunei kontrolowało wówczas większą część północnego Borneo i stało się ważnym ośrodkiem handlu między Wschodem a Zachodem.
Sułtanat Brunei, tak jak poprzednie regionalne potęgi – Śriwidźaja, Majapahit i Malakka, można traktować jako imperium talassokratyczne, którego wpływy ograniczały się do nadmorskich miast, portów i estuariów rzek, i rzadko przenikały w głąb wyspy. Królowie Brunei najwyraźniej pozostawali w sojuszu z ludźmi z grup etnicznych Orang Laut i Bajau, którzy tworzyli ich flotę morską.