Znaczenie wina w kulturze europejskiej podkreślali liczni myśliciele. Georg Gottfried Gervinus, jeden z tzw. , pisał w 1836 roku, że "tam, gdzie dominuje wino, zanika alkoholizm i zły smak, a w ich miejsce pojawia się ogłada, tolerancja i cywilizacja wyrosła jeszcze pod niebem Attyki, rozwinięta następnie dzięki ekspansji rzymskiej". Podobnie francuski polityk Charles-Maurice de Talleyrand uważał, iż „dobry wino jest najlepszym dyplomatą”. Hiszpański filozof José Ortega y Gasset zwracał z kolei uwagę, że zanim wino stało się przedmiotem powszechnym, miało wymiar sakralny i było czczone niczym bóstwo.
Wino w powiedzeniach thumb|Okno witrażowe w restauracji w piwnicach ratusza w Ilmenau
W kontekście wina często przywołuje się sentencję – w winie leży prawda, co jest bliskie sentencji Pliniusza Starszego z Historii Naturalnej – prawdę przypisuje się winu. Międzynarodowy charakter ma także konstrukcja „wino – kobieta – śpiew”, w pełniejszej wersji „kto nie kocha wina, kobiety i śpiewu, ten całe życie pozostanie głupcem”, której autorstwo przypisuje się Marcinowi Lutrowi. Wino, kobieta i śpiew to także tytuł popularnego walca z 1869 autorstwa Johanna Straussa – syna. Wiele bajek, baśni i przypowieści, a także XII księga Pana Tadeusza Mickiewicza kończy się słowami: „A ja tam [z gośćmi] byłem, miód i wino piłem”.