Hlawa, zwany również Głowaczem – fikcyjna postać z powieści Krzyżacy Henryka Sienkiewicza (1897–1900); Czech, szlachcic, jeniec wojenny Zycha ze Zgorzelic, giermek, którego Jagienka przeznaczyła dla Zbyszka z Bogdańca. Był przywiązany do swego pana. Uchodził za silnego i odważnego.
Przydomek W języku czeskim „hlava” [hlawa] oznacza głowę. Zbyszko nazywał go „z polska” Głowaczem.
Życiorys Hlawa pochodził z Czech, był włodyką, szlachcicem. Pod Bolesławcem pojmał go w niewolę Zych ze Zgorzelic i oddał w posługi swojej córce Jagience. Z szacunkiem i sympatią odnosił się do Zycha, a z uwielbieniem do Jagienki. „Sam on miłował Jagienkę, ale tak jako poddany miłuje córkę króla, więcej z pokorą i czcią największą, a bez żadnej nadziei”.
Jagienka oddała go Zbyszkowi, gdy ten wyjechał z Bogdańca. Gdy przybył na wierzchowcu, wyposażony w kuszę, topór, żubrzą skórę oraz prezent dla nowego pana – sukienną opończę, Zbyszko chciał go odprawić z powrotem do dziewczyny, jednak Hlawa odparł:
Finalnie Zbyszko pozwolił mu zostać swoim pachołkiem oraz giermkiem.