organy, gitarę lub instrumenty dęte, a w XX wieku tytuł sonaty stosowano również wobec utworów o nietypowych obsadach kameralnych.
Mniejszą i zwykle prostszą odmianą sonaty jest sonatina, najczęściej kojarzona z repertuarem dydaktycznym albo utworami o mniejszych rozmiarach. Szczególnym typem sonaty kościelnej była sonata epistolna, znana przede wszystkim z twórczości Wolfganga Amadeusa Mozarta i prawdopodobnie wykonywana podczas mszy między czytaniem Epistoły a Ewangelią.
Historia Barok W XVII wieku nazwa sonata nie oznaczała jeszcze jednolicie ukształtowanego gatunku. W drukach muzycznych bywała używana ogólnie wobec różnych utworów instrumentalnych i współwystępowała z nazwami takimi jak canzona, sinfonia, capriccio, concerto, fantasia, ricercar czy toccata. Jednym z najważniejszych poprzedników sonaty barokowej była instrumentalna canzona, od której sonata przejmowała m.in. odcinkową budowę, kontrasty metrum i tempa oraz fakturę imitacyjną. Wczesny repertuar tego typu reprezentują m.in. Giovanni Gabrieli, , , , Girolamo Frescobaldi, , Tarquinio Merula, Dario Castello, Biagio Marini, Carlo Farina i Salamone Rossi.