spotykano jednak liczne odstępstwa od tego modelu, m.in. sonaty dwuczęściowe, cykle rozpoczynające się wariacjami lub preludium oraz różne układy menueta albo scherza. Przykłady takich rozwiązań występują u Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusa Mozarta, Ludwiga van Beethovena, Muzia Clementiego, Georga Christopha Wagenseila, Johanna Baptista Vaňhala i Giovanniego Marca Rutiniego.
Najważniejszym typem sonaty klasycznej stała się sonata na instrument klawiszowy, zwłaszcza fortepian, choć liczebnie bardzo rozpowszechnione były także sonaty z towarzyszeniem skrzypiec. Wczesne utwory na fortepian pisali m.in. , Carl Philipp Emanuel Bach, Johann Christian Bach, Wagenseil, Haydn, Mozart i Clementi, a w późniejszej fazie gatunku szczególne znaczenie zyskali Beethoven, Jan Ladislav Dussek i Johann Nepomuk Hummel. Sonata klasyczna była również komponowana na inne instrumenty lub zespoły, m.in. na wiolonczelę, flet, klarnet, gitarę, baryton, róg, organy, duet fortepianowy, dwoje skrzypiec, skrzypce i altówkę albo fagot i wiolonczelę;