Operator samosprzężony (hermitowski) – odwzorowanie liniowe działające na skończenie wymiarowej, zespolonej przestrzeni wektorowej takie że
gdzie: – iloczyn skalarny wektorów w przestrzeni – wektor powstały w wyniku działania operatora na wektor – sprzężenie hermitowskie wektora
Operatory samosprzężone używane są w analizie funkcjonalnej.
W mechanice kwantowej operatory samosprzężone reprezentują wielkości mierzone – nazywa się je obserwablami. Przydatność operatorów hermitowskich wynika stąd, że ich wartości własne są liczbami rzeczywistymi i z tej racji mogą określać wyniki pomiarów fizycznych.
Operator samosprzężony skończenie wymiarowy można reprezentować za pomocą macierzy hermitowskiej (samosprzężonej).
Macierz operatora hermitowskiego Jeżeli jest przestrzenią skończenie wymiarową i ma bazę ortogonalną, to macierz operatora jest macierzą hermitowską (tj. równą swojemu sprzężeniu hermitowskiemu).
Dowód: Niech oznacza teraz macierz. Obliczanie sprzężenia hermitowskiego wektora oznacza obliczanie tego sprzężenia dla iloczynu macierzy i wektora.