Euglena gracilis – gatunek euglenin z rodziny Euglenaceae. Występuje powszechnie w niewielkich zbiornikach wodnych, także okresowych (stawy, kałuże). Wykorzystywany w naukach biologicznych jako organizm modelowy. W starszych systemach taksonomicznych traktowany często jako glon lub pierwotniak, obecnie uważany za przedstawiciela królestwa protistów.
Morfologia i budowa Podłużna komórka o elastycznej powierzchni (pellikula), pozwalającej na zmianę kształtu od cienkich komórek, o długości do 100 µm, po kule o średnicy ok. 20 µm. Posiadają dwie wici, z czego tylko jedna wychodzi poza komórkę, uczestnicząc w ruchu. Charakterystyczny sposób poruszania się niektórych euglen, w tym E. gracilis, nosi nazwę metaboli. Fotosyntetyzujące E. gracilis są zabarwione na zielono. Organizmy te posiadają chloroplasty i w zależności od warunków środowiska mogą być samożywne lub cudzożywne. Substancją zapasową jest paramylon.
Taksonomia i filogeneza Euglena gracilis jest przedstawicielem kladu Euglenid, który razem z Kinetoplastida, Diplonema i Symbiontida tworzą grupę Euglenozoa, należącą do supergrupy Excavata.