W rezultacie powstały dwie wydane przez PAU monografie: Góralskie zdobnictwo drzewne na Śląsku oraz Zdobnictwo metalowe na Śląsku.
W lipcu 1939 jedenastoosobowa ekipa badawcza, złożona z etnografów, muzykologa, socjologia, dialektologa i rysownika zebrała w 10 miejscowościach ówczesnego województwa śląskiego łącznie z Zaolziem, materiały z podstawowych dziedzin kultury ludowej, potwierdzające polskość Śląska. Badania przerwał wybuch wojny. Po kampanii wrześniowej, w której brał czynny udział, Mieczysław Gładysz osiadł w Krakowie. Pracował w Obywatelskim Komitecie Pomocy, a w latach 1942–1944 w Wydziale Opieki Społecznej Zarządu Miejskiego. Przez cały czas utrzymywał kontakt z naukowcami śląskimi i przygotowywał plany pracy naukowej na czas powojenny.
W marcu 1945 roku został mianowany dyrektorem muzeum w Gliwicach, którym kierował do 1951. Prowadził prace poszukiwawcze i zabezpieczające muzealia oraz opuszczone rezydencje i pałace.
W 1947 obronił na UJ pracę magisterską pt. Stan i potrzeby nauki polskiej o Śląsku w zakresie etnografii i w tym samym roku rozprawę doktorską Góralskie zdobnictwo drzewne na Śląsku. Habilitował się w 1949 r. na podstawie pracy Zdobnictwo metalowe na Śląsku.