Jedną z głównych przyczyn była tożsamość i pochodzenie tamtejszych mieszkańców, którzy wywodzili się blisko w 90% ze szlachty zaściankowej, zamieszkującej te tereny od kilkuset lat, cechującej się honornością, bogobojnością, umiłowaniem ojcowizny i mocnym przywiązaniem do wolności i własności.
Historycy przedstawiali te cechy wśród mieszkańców naszych ziem bez względu czy badał XVI, czy XX wiek. Dlatego znając program i poglądy łatwo wywnioskować dlaczego to myśl Endeków była tak bliska naszym przodkom. W 1905 roku na terenie powiatu dochodziło do licznych wystąpień narodowych: zrywano ogłoszenia w języku rosyjskim, orły carskie, odznaki urzędów lokalnych, protestowano przeciwko prenumeracie rosyjskich czasopism, nauczaniu dzieci wyłącznie w języku rosyjskim. Jednym z takich protestów, 22 stycznia 1905 roku w Szepietowie przewodził właśnie Stanisław WłodekWłodek Józef, Pamiętniki Historyczne tom 1, Dzieje Zagłady ziemiaństwa polskiego południowo-zachodniej Białostocczyzny w latach 1939–1944, 2006..