thumb|300px|Obra pictórica chilena de principios del sieglu XX na que se representa una rotura matrimonial. En Chile, el divorciu foi incorporáu na llexislación l'añu 2004, depués d'una década de discutiniu y una intensa oposición per parte de la Ilesia católica. El divorciu (del llatín divortium) ye la disolución del matrimoniu, ente que, nun sentíu ampliu, referir al procesu que tien como intención dar términu a una unión conxugal. En términos llegales modernos, el divorciu foi asitiáu per primer vegada nel Códigu Civil francés de 1804,Tien d'indicase qu'en Francia el divorciu foi almitíu vía'l Decr. de 20 de sept. de 1792, onde se suprimió la separación llegal y almitió el divorciu en función de ciertes causales. siguiendo por cierto aquellos postulaos que víen al matrimoniu como una verdadera unión llibre (pa contraer basta l'alcuerdu llibre de los maríos), y al divorciu como una necesidá natural; nesti sentíu, el divorciu modernu naz como una dexeneración d'un matrimoniu venceyar cristianu, siguiendo la lóxica de la secularización d'ésti, teniendo por cierto raigaños provenientes del Derechu romanu.
El divorciu estremar de la separación de fechu en que nun dependiendo del ordenamientu xurídicu de cada país, puede tener o non dellos efeutos xurídicos; por casu pa los casos de Chile esta situación fáctica ye una de les causales pa solicitar la declaración de divorciu. Al respeutive de la separación llegal en tantu, ésta sí ye reconocida llegalmente en diversos ordenamientos xurídicos, teniendo en consecuencia un mayor númberu d'efeutos xurídicos que la separación ello ye qu'anque a diferencia del divorciu, nun pon términu al matrimoniu. Per otru llau, nun se debe confundir cola anulación del matrimoniu, que nun ye más que'l declarar que'l matrimoniu nunca esistió, y que non solo s'atopa reguláu nel ordenamientu xurídicu de dellos países, sinón que, amás, alcuéntrase reguláu nel derechu canónicu con llarga data.
A día de güei, namái les Filipines y Ciudá del Vaticanu nun dexen el divorciu nel so ordenamientu xurídicu. Per otru llau, en mayu de 2011 Malta votó a favor de la inclusión de la disolución matrimonial na so llexislación al traviés d'un referendu non venceyante, aprobándose darréu'l so llegalización nel Parllamentu mientres el mes de xunetu, siendo l'últimu país del mundu en llegalizalo depués de Chile (que lo aprobó en 2004). Nel Congresu de Filipines en tantu, empecipióse a fines del primer semestre de 2011 un alderique alredor de una potencial llei que lo incorpore nel so ordenamientu xurídicu.
Historia thumb|250 px|Divorciu de Napoleón Bonaparte y Xosefina polos artistes Bosselman - Chasselat. thumb|250 px|Llei de divorciu de 1903 fecha pol políticu francés Alfred Naquet (1834-1916) thumb|250 px|Panfletu de G. K. Chesterton "Divorciu versus democracia" thumb|250 px|Marilyn Monroe roblando acta de divorciu col representante de Joe Di Maggio La institución del divorciu ye cuasi tan antigua como la del matrimoniu, magar munches cultures nun la almitíen por cuestiones relixoses, sociales o económiques.
La mayoría de les civilizaciones que regulaben la institución del matrimoniu nunca lu consideraron indisoluble, y la so rotura xeneralmente yera solicitada polos homes. Anque en delles d'elles, la nacencia d'un fíu otorgába-y al venceyu'l calter de indisoluble.
En munches sociedaes antigües tamién yera motivu de muerte, como na antigua Babilonia, onde'l divorciu podía ser pidíu por cualesquier de los cónyuges, pero l'adulteriu de les muyeres yera penáu cola muerte.
Los celtes practicaben la endogamia (matrimoniu de persones d'ascendencia común o naturales d'una pequeña llocalidá o contorna), sacante los nobles que solíen tener más d'una esposa. Yera habitual la práutica de contraer matrimoniu por un periodu establecíu de tiempu, tres el cual los contrayentes yeren llibres, pero tamién yera habitual el divorciu.
N'América, los homes Azteques solo podíen tener una esposa y denominar Cihuatlantli, Nociuauh o Áhuatlantli (esto ye muyer llexítima), y anque s'aceptaba la polixinia, solo la primer muyer tenía'l calter d'esposa. Nesti contestu, el divorciu yera consentíu, pudiendo ser solicitáu tantu pol home como pola muyer; asina, al llograse -vía sentencia xudicial- quedábase habilitáu pa contraer nuevamente matrimoniu.
Ente los hebreos, los homes podíen refugar a les sos esposes ensin necesidá d'argumentar la causa de tal actitú; bastaba con informar al Sanedrín. Tamién esistía'l divorciu por mutuu disenso, pero les razones de les muyeres yeren sometíes a un analís más rigorosu que les del home.
Tamién na antigua Grecia esistía'l divorciu por mutuu disenso y la repudiación, pero l'home tenía de restituyir la dote a la familia de la muyer en casu de separación.
Nel altu Imperiu romanu los casos más frecuentes yeren los de concubinato y la unión llibre, en toles clases sociales. El matrimoniu, cuando se practicaba, obedecía a un oxetivu puramente económicu: la tresmisión del patrimoniu a los descendientes direutos en cuenta de otros miembros de la familia o la sociedá y a una política de perpetuar la casta de los ciudadanos. Si escarecer de patrimoniu yera innecesariu casase, y si yérase esclavu, imposible (recién a partir del sieglu III túvo-yos dexáu casase a los esclavos). La inestabilidá de les pareyes paez ser bien frecuente y el númberu de divorcios bien alto.
Nel baxu Imperiu romanu'l divorciu yera daqué pocu común, hasta la dómina de los emperadores, onde s'acuñó la máxima "matrimonia debent esse llibera” (los matrimonios tienen de ser llibres), onde'l maríu o la esposa podíen arrenunciar a él si asina lu queríen.
Cola llegada del cristianismu, el divorciu prohibióse por cuenta de la concepción del matrimoniu como un sacramentu instituyíu por Dios y que'l so venceyu yera irrompible. A partir del sieglu X, anque'l divorciu taba prohibíu, esistía la Nulidá matrimonial, esto ye, el matrimoniu declarábase nulu si demostrábase que nun esistiera por distintes razones. Yeren los tribunales eclesiásticos quien tramitaben les declaraciones de nulidá matrimonial.
Sicasí, la Reforma de Lutero, almitió'l divorciu anque namái en casos bien graves. Esta reforma, inclusive provocó qu'Inglaterra abrazara la mesma por cuenta que'l so rei, Enrique VIII deseyaba divorciase de la so esposa, Catalina, y la Ilesia de Roma nun-y dexaba.
En 1796, Francia incorporó la rotura del venceyu matrimonial na llei promulgada'l 20 de payares, que sirvió d'antecedente a munches de les llexislaciones vixentes.
Italia en 1970 foi de los postreros grandes países europeos n'aprobalo definitivamente. Irlanda y Malta aprobar en referendu en 1995 y 2011 respeutivamente.Diariu El País, divorciu n'Irlanda http://internacional.elpais.com/internacional/2011/05/29/actualidad/1306620005_850215.html Diariu El País, divorciu en Malta
http://internacional.elpais.com/internacional/2011/05/29/actualidad/1306620005_850215.html
El divorciu causó grandes discutinios nos países mayoritariamente católicos, pos la Ilesia Católica nun considera posible'l divorciu. El 28 de mayu de 2011, Malta foi l'últimu país de la Xunión Europea en llegalizar, tres referendu, el divorciu por un 52% de sofitos.
Causes del divorciu
Causes psicosociales y económiques thumb|250 px|Caricatura xaponesa qu'amuesa a un enoxáu Richard Arkwright espulsando a la so esposa que lu rompió deliberadamente el so esperimentu Diverses investigaciones empunxéronse a tratar de determinar cuálos podríen ser les variables que presenten un mayor riesgu de divorciu, anque non necesariamente puede presumise que son aquelles les causales direutes d'ésti. Ente estos factores, pueden mentase: matrimonios a curtia edá, probeza, desemplegu, so nivel educativu, convivencia con otra (o la mesma) pareya antes del matrimoniu, tener un fíu o hijo antes del matrimoniu yá seya propiu (de dambos) o de dalgún de los contrayentes, estremes raciales, tener un historial d'otros matrimonios anteriores, divorciu na familia d'orixe, ente otros.
Otres investigaciones indiquen qu'una de les potenciales causes na medría de les tases de divorciu foi'l cambéu de roles dientro del matrimoniu, principalmente acomuñáu a la incursión de les muyeres nel mercáu llaboral gracies a crecientes oportunidaes n'educación y emplegu en xunto con polítiques más actives d'inclusión, indicándose qu'en munchos casos, la rellación ente un mayor númberu d'hores dedicaes al trabayu y la probabilidá de divorciu ye más fuerte naquelles families d'ingresos medios y nes que'l home desaprueba el trabayu de la esposa, o bien, nes que'l home trabaya menos hores que la esposa faciendo que la interaición de pareya mengüe, especialmente nel casu de los primeros años del matrimoniu. Per otru llau, y al respeutive de la independencia llograda pola muyer al aportar al mundu del trabayu, delles investigaciones aluden a la esistencia d'una débil rellación cola probabilidá de divorciu.
Causes bastante más rares pero dacuando non menos frecuentes son el ronquíu insoportable d'unu de los cónyuges, falta d'hixene personal, adicciones a distraiciones, política, deportes o hobbies.
Causes xurídiques Según el ordenamientu xurídicu de cada país, les causes de divorciu pueden ser delles, ente les que pueden mentase el mutuu disenso, la bigamia, esistencia de dalguna enfermedá física o mental que ponga en riesgu la vida del otru cónyuge, la violación de los deberes inherentes al matrimoniu, abandonu maliciosu, ente otros.
Por casu, dientro de les causes del rompimientu matrimonial que tán nel Códigu Civil de Puertu Ricu, atópense: la primera ye pola muerte d'unu de los cónyuges; la segunda, si'l matrimoniu declárase nulu y la postrera pol divorciu llegalmente llográu y tamién si esiste agresión escontra la pareya. Llógrase'l divorciu si hai adulteriu, si unu de los cónyuges ye condergáu por un delitu grave, por embriaguez habitual o usu constante morfina o cualesquier otru narcóticu. Tratu cruel o inxuries graves, abandonu por un términu mayor d'un añu, disfunción eréctil permanente ensin solución presentada dempués del matrimoniu. El conato del home o de la muyer pa malvar a los sos fíos o prostituyir a los sos fíos, la propuesta del home pa prostituyir a la so muyer, la separación de dambos cónyuges por un periodu de tiempu ensin interrupciones de más de dos años y la enfermedá mental incurable de los cónyuges sobrevenida dempués del matrimoniu, por un periodu de más de siete años, cuando torgue gravemente la convivencia.
Familia y divorciu El divorciu nun ye'l problema, sinón la resultancia d'un conxuntu d'inconvenientes, desavenencies y problemátiques vivíes nel contestu del matrimoniu que puede aniciar con unu o dambos cónyuges, catalogándose por una tremera d'investigadores como'l segundu procesu más estresante mientres la edá adulta, darréu dempués de la muerte d'unu de los cónyuges.
Dellos autores, tomando como elementu d'analís al adultu divorciáu que ye padre y/o miembru de la familia, indiquen que'l divorciu ye'l gran responsable de les fondes alteraciones que sufre'l sistema familiar post divorciu, obligando a los sos subsistemas a reorganizase estructuralmente; n'efeutu, pal casu de los fíos/as por casu, señálase que la capacidá qu'estos tienen al respeutive del so funcionamientu adaptativu dependen non solo de les carauterístiques del sistema familiar esistente mientres el matrimoniu, sinón que tamién de les rellaciones co-parentales que se dan dempués de rematáu'l procesu de divorciu.
Per otru llau, dellos autores afirmen que'l procesu de divorciu impactaría nel bienestar de los neños/as,Larson y col. (2004). L'inesperáu legáu del divorciu en Edith Walerstein (2001). Santiago de Chile. Editorial Atlántida. pudiéndose acomuñar a dellos problemes qu'éstos externalizan, tales como comportamientos agresivos o enclín a quebrar regles, ente que a nivel internu, con problemes d'ansiedá y depresión.