Francia ye unu de los estaos más antiguos d'Europa, anque solo apaez con tal nome a partir de la Edá Media nuna fecha difícil de precisar de manera irrefugable. Reconozse cabalmente a la Galia como antecedente históricu de Francia, magar la Galia ocupaba una superficie europea llixeramente más estensa que la Francia actual.

Nes guerres hexemóniques europees Francia intentó imponese delles vegaes y por ello en distintes dómines hubo d'enfrentase a casi toa Europa (por separáu, o xunta como contrapesu al espansionismu francés). Asina asocedió con Carlos I «El Magno» nel sieglu IX, Lluis XIV «El Rei Sol» nel sieglu XVII, y Napoleón I Bonaparte «El Grande» nel sieglu XIX.

Prehistoria

Esisten importantes restos del paleolíticu inferior nel ríu Somme y los Pirineos tradicionales (Home de Neanderthal), según en La Chapelle-aux-Saints, Le Moustier y La Ferrasie. Del paleolíticu cimeru hai abondoses muertes de los homes de Cro-Magnun, Grimaldi y Chancelade, dataos nunos 25.000 años d'antigüedá, que tán allugaos nel valle de Dordoña.Cole, Robert (1989), páxs.4 Ente les más famoses pintures rupestres del mundu tán les de Lascaux y de Font de Gaume, nos Pirineos franceses.

Nel mesolíticu delles actividaes agropecuaries fueron reemplazando n'importancia a les cueves, y nel neolíticu (dende'l III mileniu e.C. ) surdió la cultura megalítica (qu'emplegó menhires, dólmenes y enterramientos). Dende alredor de 1500 e.C. empecípiase la edá del bronce, desenvolviéndose rutes comerciales.

Atopóse utillaje de la industria achelense del homo erectus de fai 900.000 años nel covarón -y Vallonnet,(xeneración de la clarisa) nel sur de Francia. La edá del fierro y les cultures celtes allúguense dientro del I mileniu e.C.

Edá Antigua

thumb|La Galia y les sos divisiones alministratives (58 e.C. ). Lo que güei ye Francia, antes foi conocíu col nome de Galia.Historia de Francia, URL últimu accesu'l 09/05/2007. La Galia taba poblada polos galos, pueblu celta d'orixe indoeuropéu. Les sos fronteres quedaron parcialmente establecíes pel norte col actual Canal de la Mancha, pel oeste col Golfu de Vizcaya (Océanu Atlánticu), pel sur colos montes Pirineos y el mar Mediterraneu, y pel este col ríu Rin (que lo dixebraba de la Germania) y los montes Alpes (que lo dixebraben d'Italia). Los celtes galos protagonizaron les civilizaciones de La Téne y Vix. Nel sur de la Galia estableciéronse los griegos (xonios), quien fundaron Massalia (Marsella), Agde, ente otres (s. VIII- VI e.C. ).

Cayu Xuliu César venció al xefe Galu Vercinxétorix nel añu 51 e.C. pasando asina a dominiu formal del Imperiu romanu creando un colchón ente Roma y los pueblos xermanos, que coles sos migraciones acosaben Roma de forma periódica. Depués de la mesma producióse un xenocidiu que menguó considerablemente a la población gala. Ello facilitó la rápida llatinización, pero tamién la obra que non muncho tiempu dempués empezaron a realizar los primeros misioneros cristianos que progresaben espandiéndose dientro de les fronteres del Imperiu romanu. Asina, la mayor parte de la Galia celta nun tardó en faese llatina y cristiana. Lugdunum (Lyon) volvióse un importante centru relixosu cristianu. La Galia llatina y cristiana cada vez más arriquecida, algamó importantes niveles culturales que sobreviviríen inclusive a les invasiones bárbares.Tiempos dempués de la invasiones bárbares los xermanos volviéronse llatinos y hubo la necesidá de declarar la guerra a los pueblos xermanos.

Edá Media

left|thumb|upright=1.3|L'ampliación territorial de los francos ente 481 y 814. thumb|right|Carlomagno según una ilustración d'Alberto Durero (1511). La nación de Francia nun apaez más que bien progresivamente a lo llargo de los sieglos. Dalgunos consideren que nun se puede falar de Francia más qu'a partir del Tratáu de Verdún, que sería tamién l'orixe d'Alemaña; otros qu'a partir del accesu de Hugo Capeto al poder y dalgún otru inclusive más tarde. La tradición de les escueles primaries en Francia, remonten l'orixe del país a la unificación de los francos, de cuenta que la Francia de güei ye heredera del reinu francu de Clodoveo, y esiste ensin discontinuidá dende l'añu 486 hasta los nuesos díes, onde francos, burgundios (borgoñonos), viquingos (normandos), y tamién britanos (bretones), fundir colos galos nel crisol que güei se llama Francia.

Sobre los territorios que componíen la Francia de la Edá Media reinaron les siguientes dinastíes:

Los Merovinxos, descendientes de Meroveo y Clodoveo. Los Carolinxos, descendientes de Carlos Martel. Los Capetos, y les sos cañes secundaries los Valois y los Borbones, descendientes d'Hugo Capeto.

La Dinastía Merovinxa gobernó l'actual Francia y parte d'Alemaña ente los sieglos V y VIII. El primer rei foi Clodoveo I quien conquistó gran parte del territoriu Galu ente 486(en francés) Clovis dans l'Histoire de France , Lycée Polyvalent Privé Le Rebours, URL últimu accesu'l 15/04/2008 y 507; y convirtióse al cristianismu ortodoxu (por oposición a la herexía arriano), siendo bautizáu en Reims escontra'l 496La cronoloxía del reinu de Clodoveo I ye incierta, en vista de la mediocridá de les fontes históriques. Esta fecha basar na Historia Francorum, llibru II de Grégoire de Tours, pero ye aldericada na actualidá (Lucien Musset, Les Invasions, les vagues germaniques, BUO, collection Nouvelle Clio – la historia y los sos problemes, Paris, 1965, 2ª edición 1969, p 390-391) llogrando'l sofitu de les élites galu-romanes y estableciendo un importante llazu históricu ente la corona francesa y la Ilesia Católica.

En dómina de los merovinxos, sumió la noción d'Estáu —esto ye'l «bien públicu» heredáu de la Roma antigua—, una institución desconocida ente los pueblos xermanos y impera el tracamundiu ente los bienes de l'ayalga del estáu y los bienes privaos del soberanu. Esto provocó qu'a la muerte d'un rei, el reinu yera estremáu ente cada unu de los sos fíos. Nun va ser hasta muncho más tarde cuando se recupere'l Derechu Romanu y aumente el poder del monarca por que renaza la noción d'Estáu y la monarquía seya hereditaria.

Anque s'instauró una división política ente l'oeste (Neustria) y l'este (Austrasia), el nome de la Galia siguió usándose ente los cristianos hasta la dinastía siguiente de los Carolinxos. A la fin de la dómina merovinxa, los reis perdieren la mayoría del so poder, ente que los mayordomos de palaciu», aristócrates francos, dirixíen los asuntos del reinu.

Dempués de la dinastía Merovinxa, asocedería-y la Dinastía Carolinxa, cuando Carlos Martel, vencedor frente a los árabes, alzar en dueñu del reinu de los merovinxos; el so socesor Pipino el Curtiu, llogró'l consentimientu del Papa pa destituyir a los merovinxos y alzase nel primer rei de la dinastía en 751, y conquistó tierres lombardes creando con ellos los Estaos de la Ilesia, tamién conocíos como los Estaos Pontificios o "Patrimoniu de San Pedro", pos-y los donó al Papa y declárase coles mesmes garante de los mesmos.G. Bührer-Thierry, L'Europe carolingienne (714-888), 1999, p.19 Mientres la Edá Media, la primer unión política duradera (les anteriores fueron más bien efímeres) realizar con Carlomagnu, quien amás conquistó otres tierres formando un Imperiu, que depués los sos nietos estremaron. Nel periodu carolinxu producióse un notable desenvolvimientu de les artes y les lletres, que se conoz como'l "Renacimientu Carolinxu".

thumb|right|Xuana d'Arcu, una de les figures clave de la Guerra de los Cien Años. La Dinastía de los Capetos (o Capeta) llegó a gobernar Francia, que se foi subdividiendo socesivamente cada vez más, carauterística que se denominó "Feudalismu clásicu". En tou esti periodu'l rei hubo d'enfrentase de cutio a los demás nobles del so reinu, en teoría los sos vasallos, pero que dacuando adqueríen demasiáu poder como pa desafiar abiertamente l'autoridá real. Nesti periodu producieron les Cruzaes y la Guerra de los Cien Años. Francia inventó'l arte góticu, y hubo tiempu nel que con toa Europa foi víctima de la peste bubónica, epidemia que foi llamada la "Peste negro". Tamién participó del Humanismu que sería precursor del Renacimientu.

Edá Moderna

thumb|left|Francia en 1477.

Tres el final de la Edá Media, Francia esperimenta'l so afitamientu como nación. Les Guerres de relixón de Francia apoderen la vida del país dende'l sieglu XVI pacificándose internamente col Edictu de Nantes (la paz esterior nun llegaría sinón hasta la primer metá del XVII, cuando se celebra la Paz de Westfalia).

Na primer parte del sieglu XVI, el rei francés Francisco I, enfrentar al rei Carlos I d'España, quien por coincidencia dinástica yera coles mesmes Carlos V del Sacru Imperiu Romanu. D'esta manera quedaron abiertamente enfrentaes la Casa de Borbón y la Casa d'Austria, y nos campos d'Italia y de los Países Baxos apostáronse'l dominiu d'Europa. Pela so parte Enrique II, socesor de Francisco I nun duldar n'aliase colos turcos pa siguir la llucha del so padre.

Francia participa de la puxanza de los descubrimientos xeográficos particularmente nel nuevu mundu. Na actividá intelectual, Descartes marcó decisivamente la orientación del pensamientu occidental col so Racionalismu. Lluis XIII (1610-1646) y el so ministru'l Cardenal Richelieu dirixeron a Francia mientres la so intervención na Guerra de los Trenta Años, arruinando los dominios ya influencia de la Casa d'Austria. A Lluis XIII y Richelieu, siguiéron-yos la rexencia y Mazarino, y depués Lluis XIV, con quien Francia daría a conocer al mundu tou la so rellumanza. thumb|right|right|Denis Diderot, impulsor de L'Encyclopédie xunto a D'Alembert. Semeya de Louis-Michel van Loo, 1767. El sieglu XVII ta marcáu pola instauración de la "Monarquía absoluta" o "Absolutismu", que se consolida al traviés de Lluis XIV, el "Rei Sol". L'intentu d'imitación o copia en que s'empeñaron los pueblos vecinos y los sos gobernantes pola almiración ya influxu que Francia producía condució al advenimiento del llamáu "Despotismu ilustráu". La presión que producía'l poder de Francia condució a guerres con tolos sos vecinos los cualos aliábense ente sigo pa consiguir enfrentáse-y y contene-y. Asocedió-y Lluis XV, y Lluis XVI. Dende finales del sieglu y mientres tol siguiente'l país foi epicentru d'enclinos intelectuales que se conocen sol términu de la Ilustración, antoxana de la Revolución francesa y la Revolución industrial. Esti movimientu de gran influencia nes ciencies y les artes, tuvo como principales representantes intelectuales a los enciclopedistes Denis Diderot y D'Alembert según a los filósofos Jean-Jacques Rousseau y Voltaire. L'influxu de los ideales revolucionarios motivaría fondos tresformamientos de grandes consecuencies nel mundu enteru.

Revolución francesa

thumb|Mapa de la Primer República Francesa Foi un procesu social y políticu que se desenvolvió ente 1789 y 1799 que les sos principales consecuencies fueron l'abolición de la monarquía absoluta y la proclamación de la República, esaniciando les bases económicu y social del Antiguu Réxime. Magar la organización política de Francia bazcuyó ente república, imperiu y monarquía mientres 75 años dempués de que la Primer República cayera tres el golpe d'estáu de Napoleón, lo cierto ye que la revolución marcó'l final definitivu del absolutismu y dio a lluz a un nuevu réxime onde la ciudadanía, y en delles ocasiones les mases populares, convertir na fuercia política dominante nel país.

Edá Contemporánea

right|thumb|L'Imperiu Napoleónicu (1811). thumb|Napoleón I.