Casa real, casa regia o Casa de La so Maxestá son denominaciones convencionales de la casa d'un rei o soberanu d'una monarquía hereditaria; nel sentíu que engloba al conxuntu del so familia (familia real) y servidume. Tamién s'entiende como l'allongamientu nel tiempu (antepasaos y descendientes) y nel espaciu (distintos reinos) de los miembros d'esa casa, esto ye, la totalidá d'una dinastía (dinastía real).
Los servidores personales del rei, anoblecíos dende la Edá Media col exerciciu de los oficios de Corte, terminaron xenerando nel Antiguu Réxime una burocracia cada vez más abondosa y complexa (lo que nos Estaos contemporáneos ye'l gobiernu y la función pública), que pasó a ser una oportunidá d'ascensu social y de prestíu (Ilesia, mar o Casa real).Capítulu XXXIX d'El Quixote, el rellatu del capitán cautivo, que partiera como los sos otros dos hermanos de los montes de Lleón al manda-yos el so padre ganase la vida per un camín distintu cada unu d'ellos. Testu en cvc. L'atracción de l'aristocracia (que bien de cutiu s'identificaba coles families emparentaes, en teoría o ello ye que cola familia real -pares de Francia, grandes d'España, lores-) a la corte real terminó per faer necesariu estremar ente Casa y Corte del rei (na Monarquía Hispánica esistía la institución denomada Sala d'Alcaldes de Casa y Corte).
El conxuntu de les cases reales de los distintos reinos nel sentíu de dinastíes, incluyendo les cañes llaterales non reinantes ya inclusive a los pretendientes a tronos vacantes (en países que dexaron de tener rei —la mayor parte de los países del mundu—), siempres que gocien de dalguna reconocencia de dalguna de les cases reales, conozse como realeza.
L'apellíu que se fai siguir al nome propiu de los miembros d'una casa real, y el mesmu nome d'ésta, ye bien variable: puede ser un apellíu familiar (Casa d'Estuardu, Casa de Bernadotte, Casa de Osmán, Casa de Saud , Casa de Grimaldi , Casa Alauí), pero lo más habitual ye faelo coincidir col territoriu sobre'l que se reina o s'aspira a reinar (Casa de Borgoña, Casa de Grecia); pero en munches ocasiones caltiénse, por cuestiones de prestíu o tradición, el d'otros llugares onde se reinó, el del cortil orixinal de la casa (Casa de Valois, Casa de Trastámara, Casa d'Habsburgu, Casa de York, Casa de Tudor, Casa de Borbón, Casa de Saboya). N'ocasiones, altériase'l nome de la casa real por cuestiones puramente polítiques (Casa de Windsor).
Exemplos La casa de Saxonia-Coburgu-Gotha, por casu, aniciar n'Alemaña como familia ducal y eleutoral. Güei, nun tien nengún estatus n'Alemaña, pero diverses cañes siéntanse sobre varios tronos europeos, incluyendo los del Reinu Xuníu y de Bélxica. Los monarques anteriores de Portugal y de Bulgaria tamién pertenecieron a esta casa, anque non rellacionaos de cerca, como baxaron de diverses cañes, dalgunos d'ellos con márxenes de sieglos. Los nomes reales de les cases n'Europa tomar del padre; en casu de qu'una reina reinante case al so príncipe con una princesa d'otra casa, los sos fíos (y polo tanto los monarques subsecuentes) pertenecen a la so casa. Asina la reina Victoria de Gran Bretaña perteneció a la casa de Hannover, pero los descendientes nacíos del so home, el príncipe Alberto de Saxonia-Coburgu-Gotha, son miembros d'esa casa. (El nome camudar pol de Windsor en 1917). Esto haise incumplíu apocayá; los fíos de les reines reinantes nos Países Baxos y Luxemburgu caltuvieron la so asociación materna cola casa y nel Reinu Xuníu, descendientes del so home, el príncipe Felipe de la reina Sabela II de Grecia y Dinamarca, va siguir siendo oficialmente Windsor, anque son téunicamente de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg. Otra manera pola que la casa real d'un país dau puede camudar ye cuando se convida a un príncipe estranxeru a qu'ocupe un tronu vacante. Esto asocedió cola muerte de la reina ensin fíos Anne de la casa d'Estuardu: asocedió-y un príncipe de la casa de Hannover que yera'l so pariente más cercanu. La casa de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg gobierna en Noruega y gobernó en Grecia, porque los monarques d'eses naciones yeren primero príncipes convidaos de Dinamarca, que ye una caña cadete d'esa casa.
Debíu al desenvolvimientu de países una vegada nel imperiu británicu en reinos soberanos nuna unión personal, la casa de Windsor gobernó sobre 32 países; 16 permanecen cola monarquía compartida (conocida como los reinu de la Commonwealth), ente que los otros agora tán debaxo d'una diversa casa real, o tienen repúbliques convertíes. De tolos europeos, la mayor parte de les families reales del mundu realmente nun tienen nomes de familia y los que los adoptaron utilizar raramente. Son referíos en llugar d'otru polos sos títulos, de cutiu rellacionáu a un área gobernada o gobernada una vegada por esa familia. El nome d'una casa real nun ye un apellíu; ye una manera conveniente d'identificación pa los individuos d'una dinastía.
Cases reinantes Arabia Saudita: Casa de Saud Baḥréin: Casa de Jalifa Bélxica: Casa de Saxonia-Coburgu y Gotha (caña de la Casa de Wettin) Brunéi: Casa de Bolkiah Bután: Casa de Wangchuck Qatar: Casa de Thani Camboya: Casa de Norodom Dinamarca: Casa de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (caña de la Casa d'Oldemburgu) Emiratos Árabes Xuníos: Casa de Nahayan España: Casa de Borbón Xapón: Casa Imperial de Xapón Xordania: Casa Hachemita Kuwait: Casa de Sabah Lesothu: Casa de Moshoeshoe Liechtenstein: Casa de Liechtenstein Luxemburgu: Casa de Nassau-Weilburg (caña de la Casa de Nassau) y Borbón-Parma (caña de la Casa de Borbón) Malasia: nueve families reales distintes Marruecos: Casa Alauí Mónacu: Casa de Grimaldi Noruega: Casa de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (caña de la Casa d'Oldemburgu) Países Baxos: Casa d'Orange-Nassau (caña de la Casa de Nassau) Omán: Casa de Said Reinu Xuníu y Reinu de la Commonwealth: Casa de Windsor (caña de la Casa de Saxonia-Coburgu-Gotha) Samoa: Casa de Tupua y Casa de Malietoa Suecia: Casa de Bernadotte Suazilandia: Casa de Dlamini Tailandia: Casa de Chakri Tonga: Casa de Tupou
Reinos estinguíos o depuestos Acaya: Principáu y Dinastía Saumell, Casa Aragón-Mallorca-Barcelona Afganistán: Barakzai y dinastía Durrani Albania: Casa de Zogu Alemaña: Casa de Hohenzollern (llinia de Prusia) Anhalt-Dessau: Casa de Ascania Anhalt-Köthen: Casa de Ascania Anhalt-Zerbst: Casa de Ascania Aragón: Casa d'Aragón Armenge-Manreau: Casa de Armenge-Manreau Armenia: Dinastía Bagratuni Araucania y Patagonia: Casa de Tounens Austria: Casa d'Habsburgu-Lorena Baden: Casa de Zähringer Baviera: Dinastía agilolfinga; Casa de Wittelsbach Bizanciu o Imperiu Bizantín: Dinastía Constantiniana, dinastía xoviana; Dinastía valentiniana, dinastía de Lleón o tracia, Dinastía justiniana, Dinastía heracliana, Dinastía isáurica, Dinastía frixa, Dinastía macedonia, Comneno-Ducas, Casa de los Ánxeles, Casa de Ducas-Láscaris, Casa de los Paleólogos Brunswick: Casa de Hannover (caña de la Casa de Welf, llinia de la Casa d'Este) Bulgaria: Casa de Wettin (caña Saxonia-Coburgu-Gotha) Bohemia: Casa de Premysl y Casa d'Habsburgu-Lorena Brasil: Casa de Bergancia Busseto: Palavicino China: Dinastía Xia, Dinastía Shang, Dinastía Zhou, Dinastía Qin (familia del Imperiu Manchú), Dinastía Han, Dinastía Jin, Dinastía Sui, Dinastía Tang, Dinastía Liao, Dinastía Song, Dinastía Xia Occidental, Dinastía Yuan o Dinastía Khan, Dinastía Ming, Dinastía Qing Xipre: Casa de Lusignan; Casa de Antioquía-Lusignan y Casa de Cornaro (Catalina I Cornaro). Estaos de la Commowealth británica, que caltienen como Xefe del Estáu, al monarca del Reinu Xuníu: Casa de Windsor Corea: dinastía Joseon (Yi) Exiptu: Dinastía Muhammad Alí Etiopía: Dinastía Zagüe; Dinastía Tewodros; Dinastía Zagwe; Dinastía Tigré; Dinastía Salomónica (depuesta en 1974) Ferrara, Módena & Reggio: Casa d'Este; depués Casa d'Austria-Este (caña de la Casa d'Habsburgu-Lorena) Francia: Dinastía Merovinxa, Dinastía Carolinxa, Casa de los Capetos cañes incluyíes: Casa de Valois (estinguida en 1589), Casa de Borbón (real) y Casa d'Orleans (real), Casa de Bonaparte (imperial) Xeorxa: Dinastía Bagrationi Grecia: Casa de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (caña de la Casa d'Oldemburgu) Hesse y el Rin: Casa de Hesse-Darmstadt Ḥawai: Casa de Kamehameha Hungría: Casa d'Habsburgu-Lorena Irán (Persia): Dinastía Pahlavi Iraq: Hachemita Israel: Casa de David Italia: Casa de Saboya Libia: Al Sanussi Lippe: Casa de Lippe Lombardía: Dinastía Agilolfinga caña Lombarda Madagascar: dinastía Merina Maldives: dinastía Huraa Mecklemburgu-Schwerin: Casa de Mecklemburgu (dinastía Nikloting) Mecklemburgu-Strelitz: Casa de Mecklemburgu (dinastía Nikloting) Méxicu: Casa de Iturbide y Casa d'Habsburgu-Lorena Mirandola: Picu della Mirandola Montferrato: Casa de Gonzaga Montenegru: Casa de Petrović Nápoles y les Dos Sicilies: Casa de Borbón (caña de la Casa de los Capetos) Reinu de Navarra: Casa de Berbeo Nepal: Dinastía Shah Oldemburgu: Casa d'Oldemburgu Parma, Piacenza & Guastalla: Casa de Farnesio; depués Casa de Borbón, llinia de Capeto Perú: Casa real incaica Familia Obando Tito Atauchi (Mayoralgu de la Casa Real de los inques) Polonia: Dinastía Piast, Dinastía Jogalia, Casa de Leszczinsky, Casa de Poniatowsky Portugal: Dinastía de Borgoña, Dinastía d'Avis, Casa d'Austria (unión dinástica con España), Casa de Bergancia, Casa de Bergancia Saxonia-Coburgu y Gotha Persia (Irán): Dinastía aqueménida, Dinastía sasánida, Dinastía kayar, Dinastía safawi Prusia: Casa de Hohenzollern; vease Imperiu alemán Reinu del Palatinato: Casa de Wittelsbach Reuss: Casa de Reuss Rumanía: Casa de Rumanía, Casa de Hohenzollern-Sigmaringen Rusia: Casa de Godunov (Boris I), Casa de Romanov-Holstein-Gottorp (caña de la Casa d'Oldemburgu), Casa de Rurikovich Sarawak: Dinastía Brooke Saxonia: Casa de Wettin Saxonia-Altenburg (Ernestino) Saxonia-Coburgu-Gotha (caña Ernestina) Saxonia-Meiningen y Hildburghausen: Casa de Wettin (caña Ernestina) Saxonia-Weimar-Eisenach (Gran Duque de Saxonia, caña Ernestina) Saxonia (Reinu de Saxonia, caña de Albertina) Schaumburg-Lippe: Casa de Lippe Serbia y Reinu de Yugoslavia: Casa de Obrenović, Casa de Karadjordjevic Schleswig-Holstein: Casa de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg (caña de la Casa d'Oldemburgu) Schwarzburg-Sondershausen y Schwarzburg-Rudolstadt: Casa de Schwarzburgu Sicilia: Casa de Hohenstauffen; Casa de Borbón Sri Lanka: chatría, dinastía solar (suria wamsa) y dinastía llunar (chandra wamsa) Toscana: Casa de Médici, Casa d'Habsburgu-Lorena Turquía: Dinastía osmanlí o Dinastía otomana Vietnam: Dinastía Nguyen Waldeck-Pyrmont: Casa de Waldeck-Pyrmont Westfalia: Casa de Bonaparte Wied: Casa de Wied Wurtemberg: Casa de Wurtemberg Yawnghwe (Birmania): Kanbawza Yeme: Al Qasimi Zimbabue: Munhumutapa, llinia de sangre qu'entá sobrevive en dellos reinos del sur d'África.
Ver tamién Dinastíes del mundu Casa de La so Maxestá'l Rei d'España
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Monarquía