thumb|upright|Una pieza de columbita-tantalita (coltán), tamañu 6,0 x 2,5 x 2,1 cm. El coltán ye un mineral metálicu negru y opacu compuestu polos minerales columbita y tantalita. El coltán nun ye una denominación científica que se correspuenda con un elementu en concretu. La denominación correspuende a la contraición del nome de dos minerales bien conocíos: la columbita (COL), óxidu de niobiu con fierro y manganesu (Fe, Mn)Nb2O6 y la tantalita (TAN), óxidu de tantaliu con fierro y manganesu (Fe, Mn)Ta2O6. El coltán ye una solución sólida ente dambos minerales. Esto ye, dambos minerales combinar en proporciones ensin definir.— . El coltán ye relativamente escasu na naturaleza y ye un claru exemplu de materiales que pasaron de ser consideraos simples intereses mineralóxicos a estratéxicos pa la meyora teunolóxica por cuenta de les sos aplicaciones. Ye utilizáu en cuasi la totalidá de los dispositivos electrónicos.
L'interés de la esplotación del coltán básase fundamentalmente en poder estrayer tantaliu, poro, el valor del coltán va depender del porcentaxe de tantalita −de normal ente un 20 % y un 40 %− y el porcentaxe d'óxidu de tantaliu conteníu na tantalita −que puede tar alredor del 10 % y el 60 %.
Polo que respecta a les principales reserves, hai dos asities totalmente contraries alrodiu d'onde s'asitien les mayores reserves de coltán nel mundu. La posición más espublizada ye que la mayor reserva atópase n'África, concretamente al este de la República Democrática d'El Congu (RDC), na que s'atopen el 80 % de les reserves mundiales de coltán. Per otra parte, según un estudiu del Tantalum-Niobium International Study Center, les reserves mundiales na RDC seríen apenes d'alredor del 9 % y non del 80 %. Onde sigo coinciden toos ye que Australia, Brasil, Canadá, China y dellos países africanos como la mesma RDC, Ruanda, Burundi y Etiopía son los mayores productores de coltán, cuantimás los primeres. Paradóxicamente, Ruanda ye unu de los principales productores a pesar de nun tener reserves de coltán. Rusia tamién ye ricu nesti recursu, anque los sos depósitos nun fueron esplotaos inda.
La estracción de coltán ye motivu de conflictos xeopolíticos, sobre manera nel Congo, onde s'entemecen los intereses del Estáu y de los países fronterizos, de les guerrilles qu'operen na rexón, de les multinacionales occidentales y de los contrabandistes. Según informes d'axencies internacionales de prensa y Naciones Xuníes, la esportación de coltán ayudó a financiar a dellos bandos de la Segunda Guerra del Congo,Revista Mundu Negru, mayu de 2002. RDC: Coltan, el corazón de la guerra. un conflictu que resultó con un balance averáu de más de 6 millones de muertos,Johann Hari: How we fuel Africa's bloodiest war y Uganda ta anguaño esportando coltán robáu del Congo a Occidente, principalmente a los Estaos Xuníos, onde s'utiliza cuasi puramente na fabricación de condensadores electrolíticos de tantaliu.
Usos del coltán La principal aplicación del tantaliu ye crear condensadores n'equipos electrónicos. La ventaya principal d'esti elementu nos condensadores ye que tien una alta eficiencia volumétrica, que dexa amenorgar el tamañu d'estos, tien una alta fiabilidá y estabilidá nun ampliu rangu de temperatura (-55 °C a 125 °C). Estes carauterístiques faen que los condensadores d'otros materiales como la cerámica nun puedan igualalo. Ensin salir de la electrónica, tamién puede aplicase el tantaliu pa fabricar resistencies d'alta potencia.
Amás de n'electrónica, el consumu de tantaliu amontóse nes aleaciones de metal, en productos químicos y carburos. Les aleaciones metáliques que contienen tantaliu, en niveles ente'l 2 % y el 12 %, utilizar en motores d'aviones, en turbines estátiques utilizaes pa xenerar enerxía y en reactores nucleares. Tamién s'utiliza n'aceru quirúrxico según p'anubrir prótesis humanes yá que nun ye reactivu nin irritante pa los texíos corporales. Amás, la so resistencia y les sos singulares propiedaes físicu-químiques, fáen-y privilexáu como futuru material d'usu estraterrestre na Estación Espacial Internacional y futures plataformes y bases espaciales.
Dientro d'un teléfonu intelixente podemos atopar les siguientes aplicaciones pal tantaliu: El tamañu de les bateríes actuales menguó drásticamente con al respective de les bateríes de hai 10 años, gracies a la capacidá del tantaliu de guardar una alta carga electrónica en volúmenes bien pequeños. L'óxidu de tantaliu sirve pa ellaborar lentes de cámara más fines y pequeñes. El tantaliu ayuda a caltener los materiales altamente conductores baxu control y ayuda a les señales a pasar rápido al traviés del dispositivu. El microprocesador tamién tien tantaliu, yá que actúa como una barrera pa caltener la integridá de los transistores dientro del propiu chip.
Polo que respecta al niobiu, esti usar n'aleaciones metáliques con aplicaciones n'aeronáutica, anque tien otra propiedá bien interesante, la superconductividá, que dexa crear electroimanes bien potentes que son usaos n'aparatos de resonancia magnética y n'aceleradores de partícules.
Producción En 2008, aproximadamente'l 71 % de la ufierta mundial de tantaliu provenía de material recién estrayíu, el 20 % de recicláu y el restu d'escoria d'estañu ya inventariu. Los principales productores hasta l'añu 2009 de coltán yern'Australia, Brasil, Canadá, la República Democrática d'El Congu y otros países africanos. El tantaliu tamién se produz en Tailandia y Malasia, anque non a partir de coltán, sinón gracies a un subproductu d'estañu.
Otros países como Arabia Saudita, Exiptu, Uganda, Groenlandia, China, Mozambique, Reinu Xuníu, Finlandia o Afganistán, podríen empecipiar la esplotación de futures mines si espolletaren les sos prospecciones na busca de coltán. Nel añu 2009, los gobiernu de Colombia y Venezuela anunciaron l'afayu de significatives reserves de coltán.
Según el Serviciu Xeolóxicu de los Estaos Xuníos (USGS) la producción mundial de coltán asítiase en 2013 nes 590 tonelaes métriques de tantaliu minaes, asitiándose como mayor productor Ruanda (150 t), siguida de Brasil (140 t), la República Democrática d'El Congu (110 t) y Canadá (50 t). Según la mesma USGS, el picu de producción a nivel mundial producir nel añu 2002 con 1470 tonelaes métriques minaes. L'axencia nun incluyía nes sos estimaciones a China, Kazakstán o Rusia pola escasez ya incertidume de los datos, a pesar de qu'estos países amontaron notablemente la demanda d'esti material nos últimos años.1990-1993: U.S. Geological Survey, 1994 Minerals Yearbook (MYB), Columbium (Niobium) and Tantalum por Larry D. Cunningham
Ente 1990 y 2009, Australia foi de manera indiscutible'l mayor productor del mundu de coltán, con una cuota de producción que llegó al 75,9% (1995), sicasí esti país algamó'l so picu de producción nel añu 2002 con unes 940 tonelaes métriques minaes y nel añu 2009 la so producción foi menos d'un 10% (81 t) de la producción del 2002, producción qu'en 2012 y 2013 baxó a cero. Brasil ye dende 1990 el segundu mayor productor —con picu de producción en 1998, 310 tonelaes métriques minaes—, anque al contrariu qu'Australia caltuvo una cantidá de producción estable, anque a la baxa. Canadá foi mientres la década de 1990 el tercer productor, anque dende'l sieglu XXI foi superáu, salvo esceiciones, pola República Democrática d'El Congu, que, con altibaxos, foi amontando la so producción hasta 110 tonelaes métriques minaes nel añu 2013 (estimaciones), lo que significó alredor del 19% de la producción mundial de coltán. Estes cifres probablemente sían notablemente más altes, por cuenta de que países fronterizos col Congo, como Uganda o Ruanda, roben añalmente al país importantes cantidaes de coltán, qu'esporten como si fuera estrayíu nos sos territorios.
Reserves mundiales de Coltán(en tonelaes)Globe Metals & Mining - Tantalum Brasil 87.000tn Australia 40.500tn China 7500tn Congo 3500tn 500px|centru
Medría de precios y demanda cambiante Hubo una cayida significativa na producción y venta de coltán y niobiu de les mines africanes desque hubo una drástica medría de precios en 2000, por cuenta de la especulación nes llamaes empreses .com y los grandes pidíos. Esto ta confirmáu en parte pola cifres de la United States Geological Survey.U.S. Geological Survey, Mineral Commodity Summaries, xineru 2002 , Tantalum p. 166-7,U.S. Geological Survey, Mineral Commodity Summaries, xineru 2005 , Tantalum p. 166-7,
El Centru d'Estudiu Internacional del Tantaliu-Niobiu en Bélxica (un país con venceyos tradicionales col Congo), encamentó a los compradores internacionales qu'eviten el coltán de la rexón del Congo por motivos éticos y acaben col contrabandu illegal de les rexones de Centroáfrica pa evitar el siguir financiando a les guerrilles.
Un trabayador congolés normal gana alredor de 10$ mensuales. Un trabayador que trabaya nes mines estrayendo coltán, gana ente 10$ y 50$ selmanales.United Nations Webpage, La tonelada de coltán cotizar nel mercáu a 400.000$. El métodu d'estracción ye arcaicu, ye bien paecíu al métodu col qu'estrayíen oru d'antiguo n'EEXX. Trabayen en condiciones de semiesclavitud. Un bon trabayador puede sacar un quilu de coltán diariu. Amás de coltán apaecen otros minerales radiactivos con similares carauterístiques, elementos como'l uraniu, toriu y radio ente otros. Por cuenta de la esposición de los trabayadores ante estos minerales, hubo una gran cantidá d'enfermos por radiación.
Sicasí, tamién puede reparase un cambéu por motivos económicos en llugar d'éticos, dende fontes tradicionales como Australia, escontra nuevos provisores como Exiptu. Esto podría llevar a la bancarrota d'unu de los provisores más grandes del mundu, Australia's Sons of Gwalia Ltd., magar la compañía sigue produciendo y esportando mineral.
A nivel económicu, hai determinaes multinacionales que, como grandes compradores d'esti mineral, nun tán interesaes en que los conflictos sociales derivaos de la estracción del mineral salgan publicaos nos medios de comunicación. Estos postreros, de la mesma, vense condicionaos pola medrana a perder los importantes ingresos publicitarios.
Problemes 210px|miniaturadeimagen|derecha|Soldaos congoleses nel añu 2001, mientres la Segunda Guerra del Congo, conflictu que'l so detonante (ente otros) foi la esplotación y control de los xacimientos de coltán esistentes na República Democrática d'El Congu La República Democrática d'El Congu tien el 80% de les reserves mundiales envaloraes de coltán, según la opinión mayoritaria. Como esti mineral ta consideráu como un recursu non anovable altamente estratéxicu, esiste una guerra nel Congo dende 1998 pol control de los xacimientos. Según les Naciones Xuníes, l'Exércitu Patrióticu Ruandés montó una estructura pa supervisar l'actividá minera nel Congo y facilitar los contactos colos empresarios y veceros occidentales. Tresllada'l mineral a Ruanda onde ye procesáu antes de ser esportáu. Los destinatarios finales son Estaos Xuníos, Alemaña, Países Baxos, Bélxica y Kazakstán. Esta guerra, direutamente rellacionada cola esplotación d'esti mineral, refundia un saldu de más de 5,5 millones de víctimes, lo que supón el mayor númberu de muertes dende la Segunda Guerra Mundial.