El terremotu d'Haití de 2010 foi rexistráu'l martes 12 de xineru de 2010 a les 16:53:09 hora llocal (21:53:09 UTC) con epicentru a 15 km de Puertu Príncipe, la capital d'Haití. Según el Serviciu Xeolóxicu d'Estaos Xuníos, el seísmu tuvo una magnitú de 7,3 Mw y xeneróse a una fondura de 12 quilómetros. Tamién se rexistraron una serie de retruques, siendo les más fuertes les de 5,9, 5,5 y 5,1. La NOAA refugó'l peligru de tsunami na zona. Anque hores dempués, reportóse qu'un Tsunami de mínimes proporciones rexistróse y mató a 4 persones. Esti terremotu foi'l más fuerte rexistráu na zona dende'l socedíu en 1770. El seísmu foi perceptible en países cercanos como Cuba, Xamaica y República Dominicana, onde provocó medrana y evacuaciones preventives.
Los efeutos causaos sobre esti país, el más probe d'América nesi momentu, fueron devastadores. Los cuerpos recuperaos al 25 de xineru superaben los 150 000, calculándose que'l númberu de muertos entepasaría los 200 000.Haití confirma la recuperación de 120.000 cadabres, Europa Press 24/01/2010. Consultáu: 24/01/2010 Los datos definitivos de los afeutaos fueron daos a conocer pol primer ministru Jean-Max Bellerive nel primer aniversariu del seísmu, el 12 de xineru de 2011, conociéndose que nel seísmu finaron 316 000 persones, 350 000 más quedaron mancaes, y más de 1,5 millones de persones quedar ensin llar, colo cual, ye una de les catástrofes humanes más graves de la hestoria.terremotu-de-61-graos-agrava-la-situacion-en-haiti.html Un terremotu de 6,1 graos solmena de nuevu Haití, La Vanguardia.es, 20/01/2010. Consultáu'l 20/01/20101.
Antecedentes históricos La islla La Española, que comparten Haití y la República Dominicana, ye sismológicamente activa y esperimentó terremotos significativos y devastadores nel pasáu.
Un seísmu respigar en 1751 cuando taba baxu control francés y otru seísmu en 1770 de 7,5 na escala de Richter afaró Puertu Príncipe por completu. Acordies con l'historiador francés Moreau de Saint-Méry (1750-1819), "ente que nengún edificiu sufrió daños en Puertu Príncipe mientres el terremotu del 18 d'ochobre de 1751, la ciudá entera colapsó mientres el terremotu del 3 de xunu de 1770".
La ciudá de Cap-Haïtien, según otres del norte d'Haití y la República Dominicana, fueron destruyíes pol terremotu del 7 de mayu de 1842.
En 1887 y 1904 produciéronse dos terremotos, unu per añu, nel norte del país, causando «daños mayores»..
En 1946, un terremotu de magnitú 8.0 rexistrar na República Dominicana, afectando tamién a Haití. Esti seísmu produció un tsunami que mató a 1.790 persones.
Un estudiu de prevención de terremotos realizáu en 1992 por C. DeMets y M. Wiggins-Grandison estableció como conclusión la posibilidá que la falla de Enriquillo pudiera tar a la fin del so ciclu sísmicu y agoró un escenariu, nel peor de los casos, d'un terremotu de magnitú 7,2, similar en magnitú al terremotu de Xamaica de 1692.
Paul Mann y un equipu d'estudiu presentaron en 2006 una evaluación de riesgu na falla de Enriquillo na 18ª Conferencia Xeolóxica del Caribe en marzu de 2008. Tomando en cuenta la gran tensión, l'equipu encamentó "d'alta prioridá" los estudios históricos de movimientos sísmicos, como'l de la falla, que foi totalmente bloquiada y rexistrara dellos terremotos nos postreros 40 años. Un artículu publicáu nel diariu Le Matin de Puertu Príncipe en setiembre de 2008 amosaba los comentarios citaos pol xeólogu Charles Patrick de qu'había un altu riesgu de mayor actividá sísmica en Puertu Príncipe.
Detalles y consecuencies inmediates thumb|230px|Mapa d'intensidá del terremotu na escala de Mercalli según la USAID. El terremotu asocedió tierra adientro, el 12 de xineru de 2010, aproximadamente a una distancia de 15 km al suroeste de Puertu Príncipe y a una fondura de 13 km, a les 16: 53 UTC-5. Tuvo una magnitú de 7,3 na escala Magnitud momento y sintióse con una intensidá de X na escala de Mercalli Modificada en Puertu Príncipe. Tamién se rexistró en Cuba, Xamaica, y nel país estremeru República Dominicana. El Serviciu Xeolóxicu d'Estaos Xuníos rexistrara siquier seis retruques nos dos hores dempués del terremotu principal. Midieron aproximadamente 5,9, 5,5, 5,1, 4,8 y 4,5. Mientres les primeres nueve hores rexistráronse 26 retruques mayores a 4,2 en distintos puntos de la península de Tiburón, de los cualos dolce son mayores a los 5,0.
El día miércoles, 20 de xineru a les 11:03:44 UTC una fuerte retruque de 6,1, depués rectificada a 5,9 na escala de Richter. Rexistrar a 60 quilómetros al oeste de Puertu Príncipe (cerca de la ciudá de Léogâne) y sintióse na capital haitiana, según datos del Serviciu Xeolóxicu d'Estaos Xuníos. Xusto mientres el terremotu, la rede de microblogging Twitter viénose embaxo.
El terremotu producir nes cercaníes de la llende norte de la placa tectónica del Caribe, que se mueve continua y amodo escontra l'este 20 mm per añu en rellación a la placa norteamericana y traviesa xustamente pel mediu de la islla La Española. El sistema de falla d'esgañe o tresversal formada na rexón paecíu a la falla de San Andrés en California, Estaos Xuníos, tien dos rames n'Haití, la falla septentrional, nel norte, y la falla de Enriquillo nel sur. Los datos sísmicos suxeren que'l terremotu foi sobre la falla de Enriquillo, que tuvo so presión mientres 240 años, atropando muncha enerxía potencial, que desamarró finalmente un gran terremotu lliberando una enerxía equivalente a la esplosión de 200.000 quilos de trinitrotoluenu (dinamita), sicasí, estudios científicos de la Universidá de Purdue apocayá publicaos suxeren qu'ésta falla nun foi la que lo provocó, si non una nueva falla sísmica entá non identificada y de la que se desconoz la so peligrosidá ante'l so descubrimientu.Terremotu n'Haití provocáu por falla primeramente desconocida
Acordies con un miembru del serviciu xeolóxicu d'Estaos Xuníos, sobre la base de la magnitú y allugamientu del terremotu, alredor de tres millones de persones viéronse afeutaes, anque datos exactos van tardar en llegar debíu al algame de los daños.
El Centru de Prevención de Tsunamis del Pacíficu llanzó una alarma de tsunami dempués d'asocedíu'l terremotu pa Haití, Cuba y República Dominicana, que foi atayada pocu dempués. Sicasí, el gobiernu de Cuba dio la orde d'evacuar a toles poblaciones costeres, especialmente del conceyu oriental de Baracoa.
El terremotu foi calificáu como'l mayor seísmu rexistráu n'Haití en doscientos años. Una de les consecuencies del terremotu foi'l colapsu de toles llinies telefóniques, siendo fundamental l'usu d'Internet, por aciu redes sociales como Twitter y Facebook, portales de videu como YouTube, e-mails y transmisión vía web de radios y televisión. Les redes sociales n'especial fueron llargamente usaes pal llogru y espardimientu d'información ya imáxenes del sucesu.
Haití ye'l país más probe d'América, carauterizáu por tener cerca del 80% de la so población per debaxo de la llinia de probeza (el 54% viven na probeza estrema), una economía de subsistencia, esto ye, viven práuticamente p'alimentase; les remeses recibíes de migrantes representen el 40% del so PIB beneficiando a pocu más de 900 mil families. Esti país ocupa'l puestu 149 de 182 países según el Índiz de Desenvolvimientu Humanu, lo que xenera esmolición sobre manera na capacidá d'hospitales y servicios básicos de salú y primeros auxilios pa poder encarar una catástrofe sísmica d'esti valumbu.
Muertes
thumb|230px|Soldaos atienden víctimes. El Primer Ministru d'Haití, Jean Max Bellerive, afirmó que tarrecía que'l balance pol potente seísmu del martes nel so país podría superar les 140.000 víctimes, sicasí la Cruz Bermeya dixo que les víctimes podríen llegar ente 45.000 y 50.000, anque entá nun foi confirmáu, yá que se fixo difícil poder cuntar el númberu de víctimes fatales por cuenta de que los escombros invaden les cais y aveníes de Puertu Príncipe. Ente les edificaciones destruyíes, como la sede de la ONX n'Haití, retiráronse cadabres d'ente los escombros, pero alredor de 150 funcionarios siguíen sumíos, dixeron funcionarios del organismu. Alain -y Roy, funcionariu, dixo a periodistes que menos de 10 persones, "dellos muertos, otros con vida", fueren estrayíes d'ente los restos del edificiu de cinco plantes, sicasí, al 14 de xineru, siquier ventidós funcionarios de la Organización de les Naciones Xuníes (ONX) morrieron. L'embaxador d'Haití ante la Organización d'Estaos Americanos (OEA), Duly Brutus, dixo que "docenes de miles de víctimes", pidiendo más que nunca ayuda a la comunidá internacional. "Nunca'l nuesu país precisó tanto l'ayuda de la comunidá internacional", dixo Brutus ante'l Conseyu Permanente de la OEA, qu'incluyó nel so orde del día la cuestión d'Haití pa estudiar cómo ayudar a la isla.
El domingu 24 de xineru de 2010, el gobiernu d'Haití anunció que se recoyeren y soterraren 150.000 cadabres namái na capital, Puertu Príncipe, y la so redolada pero que nun se sabe cuántos permanecíen so los escombros d'edificios destruyíos.BBC: Haití: 150.000 muertos en Puertu Príncipe
Ente les personalidaes que finaron nel terremotu atópense Jimmy O. Barikad, artista de hip-hop haitianu y el monseñor Joseph Serge Miot, arzobispu de Puertu Príncipe.
Fuercies de les Naciones Xuníes thumb|230px|Jeep de les Naciones Xuníes percorriendo Puertu Príncipe. Tol personal que s'atopaba nel edificiu de les Naciones Xuníes pereció, incluyendo'l xefe de la misión de la ONX, Hédi Annabi, quien taba axuntáu con una delegación china nel momentu del desastre. Dicha información foi confirmada tantu pol presidente d'Haití, René Preval según del Ministru d'Asuntos Esteriores de Francia Bernard Kouchner.
Unos 3000 trabayadores de la ONX atópense sumíos, ente ellos el subxefe de la misión, Luiz Carlos da Costa. Unos 25 cascos azules finaron y unos 23 tán sumíos.
Mancaos thumb|230px|Campu de refuxaos.Debíu al gran númberu de mancaos pol terremotu, munches persones tuvieron que ser treslladaes a la República Dominicana, onde decenes de persones gravemente mancaes llegaben en caravanes al hospital de Jimaní, nel oeste de República Dominicana, una pequeña ciudá fronteriza con Haití. Ente que autobuses dende Puertu Príncipe, llegaben al Hospital Xeneral Melenciano, con neños tullíos y decenes d'homes, muyeres y vieyos con estremidaes o cranios quebraos, allugáu a 280 km al occidente de Santu Domingu.
Dende tempranes hores del 13 de xineru empezar a atender a los mancaos, según el direutor d'un centru de salú fronterizu con Haití, y díxose que s'atendieren siquier 63 persones dientro de los cualos atopábense dellos neños y vieyos. Amás delles ambulancies según vehículos comunes fueron utilizaos pa tresportalos hasta'l centru de salú, onde se conformó un ampliu equipu de médicos, paramédicos y voluntarios que heroicamente asisten a toles persones
El personal médicu cubanu n'Haití tamién atendió a 676 mancaos, confirmó'l canciller cubanu, Bruno Rodríguez.
Ente los mancaos atopaba un ciudadanu canadianu que s'atopaba atrapáu so los escombros d'un edificiu en ruines, y que pidió ayuda al traviés d'un mensaxe de testu dende'l so teléfonu móvil. El ministru d'Asuntos Esteriores, Lawrence Cannon, dixo en mientres una conferencia de prensa que recibieren un mensaxe de testu d'un canadianu atrapáu nos escombros y que saben "onde ta esautamente", ensin dar más precisiones. Tamién la hermana de Piedad Córdoba, Senadora de Colombia, Marta, atópase sumida. L'Estáu Mayor Conxuntu de les Fuercies Armaes d'Arxentina dixo qu'atendió'l día dempués del terremotu a más de 850 mancaos, nel únicu centru de salú disponible, onde amás se realizaron más 85 operaciones d'alta complexidá. Nuna parte de les instalaciones habilitóse como morgue una cámara frigorífica que usualmente utilizar p'atroxu de cebera, coles mesmes, helicópteros de la Fuercia Aérea Arxentina evacuaben mancaos de gravedá a Santu Domingu.
Daños thumb|left|230px|Vista del Palaciu Nacional, destruyíu pol terremotu.