Kim Dae-jung foi un políticu y activista democráticu surcoreanu que desempeñó'l cargu de presidente de Corea del Sur dende 1998 hasta 2003. Foi'l primer presidente católicu de Corea del Sur.
Graduóse na Escuela Cimera de Comerciu de Mokpo y mientres unos años xestionó una empresa de tresporte naval, que-y foi arrampuñada nel intre de la Guerra de Corea. Cuando'l conflictu terminó, dexó l'actividá empresarial pa empecipiar la so carrera política. Afiliáu al Partíu Democráticu dende 1956 y venceyáu históricamente al sociolliberalismu, llogró un escañu na Asamblea Nacional en 1960. Dempués del golpe d'Estáu militar de 1961, Dae-jung convertir nún de los más destacaos opositores al réxime de Park Chung-hee. En 1971, al frente del Nuevu Partíu Democráticu, presentar per primer vegada a les eleiciones presidenciales y quedó segundu col 45% de los votos.
Kim Dae-jung pasó a ser escorríu políticamente dempués de la Restauración d'Ochobre de 1972, pola que'l xeneral Chung-hee consolidó'l so poder al traviés d'una constitución autoritaria. N'agostu de 1973 foi secuestráu por dos axentes del KCIA en Tokiu (Xapón) y repatriáu a encomalo a Corea del Sur. En 1976 foi condergáu a cinco años de cárcel por roblar un documentu contra'l gobiernu, y nun foi indulltado hasta 1979. Col ascensu al poder del xeneral Chun Doo-hwan en 1980, Dae-jung volvió ser arrestáu so l'acusación de promover el llevantamientu de Gwangju y un tribunal militar condergólu a muerte. Sicasí, la comunidá internacional consiguió que se suspendiera la execución. En siendo lliberáu en 1982 por motivos de salú, se exilió nos Estaos Xuníos y nun tornó al so país hasta 1985. En tou esi tiempu trabayó pol reestablecimientu de los derechos civiles y políticos na República de Corea, según eleiciones presidenciales por sufraxu universal.
Dempués de ser ganáu nes eleiciones presidenciales de 1987 y 1992, Kim Dae-jung foi'l candidatu más votáu nos comicios de 1997. Namás asumir el poder, tuvo qu'encarar la crisis financiera asiática ya impulsó una reforma del modelu económicu nacional, con midíes como la reconversión de los grandes conglomeraos (chaebol). A nivel internacional ye más conocíu por ser responsable de la «política del Sol», empuesta a distendir les rellaciones con Corea del Norte pa rebaxar la tensión de la zona, col oxetivu al llargu plazu d'establecer la democracia nel norte y llograr la reunificación coreana.
En 2000 foi condecoráu col Premiu Nobel de la Paz «pol so trabayu en pro de la democracia y los derechos humanos, y particularmente pola paz y reconciliación con Corea del Norte»..
Biografía left|thumb|170x170px|Kim Dae-jung en 1943. Kim Dae-jung nació'l 6 de xineru de 1924 na isla d'Haui (Jeolla del Sur), en plena ocupación xaponesa de Corea, siendo'l segundu de siete hermanos nuna familia d'oríxenes llabradores. Cuando tenía 12 años, treslladar a Mokpo por que los fíos mayores pudieren dir al institutu. Dae-jung terminaría ingresando na Escuela Cimera de Comerciu local y en 1943 llogró'l graduáu con matrícula d'honor. Dempués de trabayar un tiempu nuna naviera xaponesa, al concluyir la Segunda Guerra Mundial entamó'l so propiu negociu de tresportes marítimos que-y fixo amasar una pequeña fortuna.
Pa evitar el reclutamiento forzosu nel exércitu xaponés mientres la Segunda Guerra Mundial, modificó la partida de nacencia al 3 d'avientu de 1925.
Col españíu de la Guerra de Corea, los comunistes conquistaron Mokpo y detuvieron a Dae-jung pola so actividá empresarial. Sicasí consiguió fugase d'ellí, fuxir hasta la zona controlada pol exércitu surcoreanu y apuntase na Armada pa combatir hasta'l final del conflictu en 1953. Años más tarde, completó la so formación na Escuela d'Alministración d'Empreses de la Universidá de Corea (1964) y llogró la llicenciatura n'Economía pola Universidá de Kyung Hee (1970).
Dae-jung convertir al catolicismu dempués de la guerra, nun tiempu en que la mayoría de surcoreanos yeren budistes.
Tuvo casáu tola so vida con Llei Hui-ho, cola que tuvo trés fíos y una fía.
Trayeutoria política
Lideralgu del Nuevu Partíu Democráticu Al terminar la guerra, Kim Dae-jung dexó de llau la so actividá empresarial pa entrar en política. De mozu amosó interés por midíes propies de la izquierda política, qu'a lo llargo de la so vida evolucionaron escontra posiciones del lliberalismu social.
En 1954 presentar a les eleiciones llexislatives como candidatu independiente por Mokpo, ensin ésitu. Dos años dempués, afiliar al Partíu Democráticu de Chang Myon y convirtióse n'unu de los sos voceros. La dimisión del presidente Syngman Rhee en 1960 condució a eleiciones llexislatives a l'Asamblea Nacional, nes que'l Partíu Democráticu foi'l más votáu y Dae-jung llogró un escañu. Un mes dempués, Yun Bo-seon venció nos comicios presidenciales.
El golpe d'Estáu militar de 1961, encabezáu pol xeneral Park Chung-hee, sirvió pa eslleir l'Asamblea Nacional y establecer una xunta militar provisional (Conseyu Supremu pa la Reconstrucción Nacional). Magar Bo-seon caltuvo la presidencia como garantía de llexitimidá, terminó dimitiendo'l 22 de marzu de 1962. Dae-jung perdió'l so escañu y nun pudo recuperalo hasta les eleiciones de 1963. Cuatro años más tarde ingresó nel Nuevu Partíu Democráticu (NPD), nel que destacó pola so oratoria contra'l dominiu militar y la presidencia de Chung-hee.
De cara a les eleiciones presidenciales de 1971, el NPD celebró primaries y Kim Dae-jung foi escoyíu candidatu en ganando al so rival internu, Kim Young-sam. Los comicios tuvieron llugar el 27 d'abril de 1971 y Park Chung-hee volvió vencer, pero Dae-jung ameyoró los resultaos del NPD col 45% de los sofitos, a solo un millón de votos de distancia. Asímismo, superara al so rival na circunscripción de Seúl y nes grandes ciudaes. Un mes dempués celebráronse llexislatives y el NPD ganó per primer vegada al partíu de gobiernu, no que foi un votu de castigu. Al nun tener mayoría na Asamblea Nacional, Chung-hee dio un autogolpe d'Estáu (Restauración d'Ochobre) pol qu'eslleió la cámara ya impulsó una reforma constitucional autoritaria pa otorgase plenos poderes. Amás, les eleiciones presidenciales seríen por un colexu acutáu de votantes.
Aquel día, Dae-jung yá taba enfrentáu col gobiernu. N'avientu de 1971 sufriera un estrañu accidente de tráficu que delles fontes consideren un intentu d'atentáu. Y tres la proclamación del estáu d'esceición en 1972, la so acta de diputáu quedó invalidada y tuvo que exiliase en Tokiu (Xapón), onde se punxo en contautu con congresistes d'Estaos Xuníos pa esplica-yos la situación interna del país. Dende ellí siguió denunciando les aiciones del réxime de Chung-hee. Pa desacreditarle, les autoridaes del sur acusáronlu de tener simpatíes y venceyos col gobiernu de Corea del Norte.
Secuestru, encarcelamientu y exiliu (1973-1985) El 8 d'agostu de 1973, unos miembros de l'Axencia Central d'Intelixencia Coreana (KCIA) secuestraron a Dae-jung na so habitación d'hotel en Tokiu, ensin qu'hubiera pista sobre'l so paradoriu mientres cinco díes. L'incidente provocó una grave crisis diplomática ente Corea del Sur y Xapón, ya inclusive Estaos Xuníos tuvo qu'intervenir pa reclamar la lliberación de Kim. A la fin, l'exdiputáu apaeció quebráu'l 13 d'agostu nuna callejuela de Seúl, y puestu a disposición de les autoridaes surcoreanas. Kim declaró que mientres la so retención fuera lleváu a un barcu, onde los captores torturárenlu y entamaben refundialo al mar. Años más tarde, confirmóse que la KCIA secuestrara a Kim col enfotu de matalo.
Nun xestu escontra la comunidá internacional, Park Chung-hee destituyó al direutor del KCIA y al so embaxador en Xapón. Sicasí, Dae-jung terminó siendo inhabilitáu pa exercer la política. El so sustitutu al frente del NPD foi Kim Young-sam.
En 1976, Kim Dae-jung dio'l so sofitu a una declaración pola democracia» na catedral católica de Seúl. El documentu fuera robláu polos principales líderes la oposición, ente ellos el ex-presidente Yun Bo-seon, y de momentu foi consideráu «sediciosu» pol gobiernu de Chung-hee. En virtú de la nueva constitución, Kim foi deteníu en marzu de 1976 y condergáu a cinco años de cárcel, polo que Amnistía Internacional pasó a considera-y presu de conciencia. Dempués de denunciar tortures de la policía surcoreana, en 1978 pudo cumplir el restu de la so pena baxu arrestu domiciliariu.
Park Chung-hee foi asesináu'l 26 d'ochobre de 1979 nun atentáu perpetáu pol direutor del KCIA. El nuevu presidente del país, Choi Kyu-hah, prometió reformes democrátiques y concedió una amnistía xeneral a la que pudieron acoyese 700 disidentes políticos, ente ellos Kim Dae-jung. Sicasí, la so repuesta llibertá nun duró enforma tiempu: n'avientu del mesmu añu produció un golpe d'Estáu militar encabezáu por Chun Doo-hwan, quien se convirtió n'home fuerte del gobiernu y acabaría asumiendo la presidencia. A raigañu del llevantamientu de Gwangju en mayu de 1980, Doo-hwan ordenó la detención de Dae-jung so acusaciones de sedición y combalechadura contra'l nuevu gobiernu. Kim foi condergáu a muerte en payares de 1980 por un tribunal militar, pero les presiones de la comunidá internacional, liderada pol gobiernu d'Estaos Xuníos y el Papa Xuan Pablo II, fixeron que Doo-hwan suspendiera la execución. Nel so llugar, rebaxóse-y la pena a 20 años de cárcel.
El gobiernu surcoreanu suspendió la sentencia a Kim Dae-jung en víspores de la Nuechebona de 1982 por razones humanitaries. De momentu coló xunto cola so esposa y fíos a Boston, Estaos Xuníos, pa recuperase de los sos problemes de salú. Darréu estableció la so residencia en Virxinia y exerció la docencia como profesor convidáu nel Centru d'Asuntos Internacionales de la Universidá de Harvard.
Regresu a Corea del Sur (1985-1987) Anque taba exiliáu n'Estaos Xuníos, Kim Dae-jung nun perdió'l contautu nin cola comunidá coreana nin colos movimientos democráticos del so país. En 1983 foi nomáu asesor del Centru Robert Kennedy pa los Derechos Humanos, y en 1984 collaboró col líder opositor Kim Young-sam nun comité pal establecimientu de les llibertaes civiles en Corea del Sur. Amás, fundó l'Institutu Coreanu pa los Derechos Humanos n'Arlington.
En febreru de 1985 decidió tornar a Corea del Sur, en principiu pa sofitar al Partíu Democráticu de la Nueva Corea (PDNC) nes eleiciones llexislatives del día 12, acompañáu por trés congresistes d'Estaos Xuníos. Namás aterrizar en Gimpo, les autoridaes de la península caltuviéronlu baxu arrestu domiciliariu y recordáronlu que siguía inhabilitáu. Dos meses dempués, el PDNC fundir col partíu de Kim Young-sam pa crear un únicu partíu opositor y aunir fuercies na Asamblea Nacional. Kim Dae-jung sofitaba a l'ala sociolliberal, ente que Young-sam yera más conservador y buscaba una reforma apautada colos militares.
Mientres bona parte de la sociedá civil surcoreana taba movilizada pa esixir reformes democrátiques, Chun Doo-hwan propunxo en 1987 que'l so socesor fora Roh Tae-woo, compañeru de promoción na Academia Militar y collaborador nel golpe d'Estáu. En confirmándose, la oposición constituyó'l Movimientu Democráticu de Xunu, qu'al traviés de marches diaries esixía una transición escontra la democracia plena. Finalmente, Doo-hwan tuvo que dimitir y el 29 de xunu anunció una reforma constitucional que, amás d'eleiciones presidenciales por sufraxu universal, restablecía derechos civiles y políticos básicos. Kim Dae-jung foi amnistiáu y pudo reincorporase con normalidá a la vida política.
Candidatures presidenciales left|thumb|280x280px|Kim Dae-jung en 1998.