Les llingües jicaque-tol formen una familia de llingües indíxenes falaes n'Hondures polos tolupanes y enantes tamién polos jicaques d'El Palmar.
Clasificación La familia jicaque-tol ta formada por siquier dos llingües documentaes el jicaque occidental o jicaque d'El Palmar, anguaño estinguíu y conocíu namái por un vocabulariu curtiu publicáu por Membreño nel sieglu XIXMembreño, 1897, páxs. 195-6 y páxs. 233-42. y reeditáu por Lehmann a principios del sieglu XX,W. Lehman, 1920, páxs. 654-68. la otra llingua'l jicaque oriental o jicaque del Monte de la Flor, tamién llamáu tol o tolupán, ye faláu entá por unos pocos centenar de persones cerca d'Orica (Hondures) y dellos vieyos nel departamentu de Yoro. Les dos llingües jicaque anque emparentaes guarden una cierta distancia, les estimaciones glotocronológicas dan ente 10 y 16 sieglos de separación.
Rellación con otres llingües Estes llingües jicaque-tol tán emparentaes coles llingües tequistlateques falaes nel estáu mexicanu d'Oaxaca formando la familia tequistlateco-jicaque.L. Campbell, 1979, p. 965-966. Tamién se conxeturó bien especulativamente nesti últimu grupu podría tar rellacionáu coles llingües hokanas de Norteamérica.J. Greenberg & M. Swadesh, 1953.
Descripción llingüística
Fonoloxía L'inventariu fonolóxicu del proto-jicaque foi reconstruyíu por L. Campbell y Oltrogge:Campbell y Oltrogge, 1977Campbell y Oltrogge, 1980 LlabialAlveolarPalatalVelarGlotal[- cont] simple apirada glotaliz. nasal[+ cont] fricativa aproximante Los signos // son notaciones usaes convencionalmente polos americanistes para //. Les vocales reconstruyíes polos mimu autores inclúin amás de // la vocal zarrada central //.
Dalgunes correspondencies fonétiques regulares ente'l jicaque oriental y l'occidental son les siguientes: Proto-JT Jicaque Oc. Jicaque Or.(Tolupán) *-p -k -p *-k -k -k *l- d- l- *-l -n -l *-m -n -m *k'- k- Ø *-k'- -g- -ʔ- *(-)ʦ'- (-)ʧ- (-)ʦ'- *ʦh ʃ ʦh *-ʦ- -ʧ- -s- *s- ʧ- s- *-s Ø -s
Ver tamién
Llingües d'Hondures Diccionario de las Lenguas de Hondures
Referencies
Bibliografía Campbell, Lyle (1979): "Middle American Languages" en The languages of native America: Historical and comparative assessment, Campbell, Lyle; & Mithun, Marianne (Eds.), Austin: University of Texas Press, páxs. 902-999. Campbell, Lyle, and David Oltrogge (1980): "Proto-Tol (Jicaque)", International Journal of American Linguistics, Vol. 46, Non. 3 (Jul., 1980), páxs. 205-223. Holt, Dennis. (1999). Tol (Jicaque). Languages of the World/Materials 170. Munich: LincomEuropa. Consulta'l portal dedicáu al Diccionario de las Lenguas de Hondures DLH y al de Hondureñismos de l'Academia Hondurana de la Llingua AHL, coeditado col Centru Cultural d'España en Tegucigalpa
:fr:Langues jicaques
Jicaque Jicaque Categoría:Cultura d'Hondures
Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá n'Hondures Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos