Пектараль з кургана Тоўстая Магіла — царская залатая пектараль IV стагоддзя да нашай эры. Была знойдзена 21 чэрвеня 1971 года падчас археалагічных даследаванняў пахавання ў кургане Тоўстая магіла (Днепрапятроўская вобласць). Кіраўнік экспедыцыі — Б. М. Мазалеўскі, намеснік кіраўніка — Я. В. Чарненка.
Лічыцца, што пектараль была выраблена грэчаскімі майстрамі-ювелірамі па замове шляхетных скіфаў. Захоўваецца ў кіеўскім музеі гістарычных каштоўнасцяў Украіны.
Экспедыцыя выявіла шматлікія залатыя ўпрыгожванні ў двух пахавальных камерах, сярод якіх была і пектараль. Яна і жалезны меч у ножнах з абкладзенай золатам дзяржальняй знаходзіліся ў кароткім калідоры — дромасе, які злучаў пахавальную камеру з уваходнай ямай. Маса залатой пектаралі — 1140 г, дыяметр — больш за 30 см. Ювелірныя тэхнікі, якія выкарыстоўваліся для яе вырабу: ліццё па васковай мадэлі, , , пайкі, эмаліраванне.
Кампазіцыя пектарали складаецца з трох узроўняў. Ніжні — анімалістычныя сцэны з удзелам міфалагічных і рэалістычных звяроў. Сярэдні — фларыстычныя матывы. Верхні — сцэны з удзелам скіфаў і свойскіх жывёл. Ёсць некалькі версій-інтэрпрэтацый адлюстраваных матываў. Па некаторых — на пектаралі намаляваны бытавыя сцэны з жыцця скіфаў. Па іншых — скіфская легенда аб Залатым руне і двух братоў, якія адправіліся на яго пошукі.
У мастацтве
Выява пектаралі з Тоўстай магілы была выкарыстана на паштовай марцы Украіны, на ўкраінскай манеце, у якасці першага лагатыпу ўкраінскага тэлеканала UA:Культура і на вадзяным знаку ўкраінскага біяметрычнага пашпарту.
Копія ўстаноўлена ў Данецку ў Тэатральным скверы як частка скіфскай кампазіцыі. Таксама копія пектаралі выкарыстоўваецца як тэатральная прэмія.
Літаратура
Брашинский И.Б. В поисках скифских сокровищ . Ленинград. Издательство «Наука»: 1979. 144 с. Кравченко С. Скифское золото // Наука и жизнь. 1971, № 9. — С. 10-12. Николай Славинский. Пектораль // Вече, № 3, 2006 Илона Волынская и Кирилл Кащеев "Большая книга приключений для храбрых и любопытных" Москва. Издательство "Эксмо" 2016. 349 стр
Спасылкі Скіфскае золата «Залатой каморы Украіны»
Катэгорыя:Гістарычныя каштоўнасці Катэгорыя:Скіфскае мастацтва Катэгорыя:Вырабы з золата Катэгорыя:Гісторыя Днепрапятроўскай вобласці Катэгорыя:Каралі (упрыгажэнні) Катэгорыя:Музей гістарычных каштоўнасцяў Украіны