Туве (таксама Цэнтральны аймак; ) — аймак у Манголіі.
Агульныя звесткі Аймак быў утвораны ў 1931 годзе. Яго плошча складае 74 042 км². Колькасць насельніцтва — 83 838 чалавек (2008 год). Шчыльнасць насельніцтва — 1,13 чал./км². У адміністрацыйным дачыненні аймак дзеліцца на 27 самонаў. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Зуунмад. Пасярод Цэнтральнага аймакаў знаходзяцца 3 анклава — сталіца Манголіі Улан-Батар і падначаленыя ёй тэрыторыі.
Геаграфія Цэнтральны аймак размешчаны адпаведна ў цэнтральнай Манголіі. На поўначы ад яго ляжыць Селенгінскі аймак, на ўсходзе — Хэнтэйскі, на поўдні — Сярэднегабійскі, на паўднёвым захадзе — Увэр-Хангайскі, на захадзе — Булганскі. На паўночным усходзе ляжыць заходняя частка Хэнтэйскіх гор, адгор’і якіх ахопліваюць Улан-Батар. На захадзе і поўдні аймака распасціраюцца пагорыстыя стэпы. Найбуйнейшая рака аймака — Туул.
Клімат Клімат рэзка кантынентальны, сярэдняя тэмпература студзеня −25 град цэльсія, сярэдняя тэмпература ліпеня +20 град. У сярэднім за год выпадае 300 мм ападкаў.
Флора і фаўна У аймаку растуць хвоі, вярбы, абляпіхі, розныя ягады і грыбы. Водзяцца ваўкі, лісы, зайцы, мядзведзі, манулы, алені, вавёркі, ласі, кабаны і тарбаганы.
Карысныя выкапні Аймак багаты каменным вуглём, малібдэнам, алюмініям.
Вугальная шахта «Налайха» — у 1995 годзе здабыча спынена. Вугальны разрэз «Баганур», здабыча вядзецца адкрытым спосабам, запасы вугалю складаюць 300 млн тон. Пасля 1980 года адбылося пашырэнне Шарынгальскага разрэзу з 1100000 тон да 2500000 і будаўніцтва Баганурскага вугальнага разрэзу магутнасцю 6 млн тон у год. Вугальны басейн «Тугруг нуур» (самон Баян) на адлегласці 130 км ад Улан-Батара, запасы прыблізна складаюць 3 млрд тон. Радовішча золата «Нара Талга» у 120 км ад Улан-Батара, запасы прыблізна складаюць 22 тоны. Радовішча волава і вальфраму «Баян дава» з’яўляецца невялікім, запасы ацэньваюцца ў 500 тон. Радовішча вальфрамавай руды «Цагаан дава», пацверджаныя запасы складаюць 3 121 тон. Радовішча бурага вугалю «Цайдам нуур». Запасы ацэньваюцца ў 6 млрд тон.
Нацыянальныя паркі У Хэнтэйскіх гарах знаходзіцца нацыянальны парк Гархі-Тэрэлж, заснаваны ў 1993 годзе. Цікавы ўнікальнымі горнымі фармацыямі, разнастайным раслінным і жывёльным светам. У размешчаным на адлегласці 120 кіламетраў на паўднёвы захад ад Улан-Батара нацыянальным парку Хустайн-Нуруу з 1993 года праводзіцца паспяховая работа па аднаўленні папуляцыі каней Пржавальскага. На поўдзень ад сталіцы знаходзіцца створаны яшчэ ў сацыялістычнай Манголіі нацыянальны парк Богд-Хан-Уул. Тут размешчаны заснаваны ў 1733 годзе будыйскі манастыр Манджушры-хійд і свяшчэнная гара Богд-Хан-Ул.
Славутасці Гаджурт — дачны пасёлак, размешчаны на адлегласці 23 км ад цэнтра Улан-Батора. Дзіцячы міжнародны лагер «Найрамдал» (Дружба) на адлегласці ад 30 км ад Улан-Батора. Штогод тут адпачывае да 24 000 дзяцей з многіх краін. Комплекс «Статуя Чынгісхана» на адлегласці 53 км ад Улан-Батора (40 метраў). Манастыр Манзушыр на паўднёвым схіле святой гары Богда-Хан-Ул за 5 км ад цэнтра аймака Зуунмад. Манастыр быў разбураны ў 1932 годзе. Адноўлена адзін храм, у якім размешчаны музей.
Адміністрацыйны падзел + Самоны Цэнтральнага аймакаTöv aimag statistic officeTöv Aimag Population Annual Report 2007 № Самон Арыгінальнаяназва Насельніцтва,чал. 1998 Насельніцтва,чал. 2005 Насельніцтва,чал. 2007 УсягоАдм. цэнтрсамона 1 Алтанбулаг Алтанбулаг 3 6223 1043 0791 427 2 Аргалант Аргалант 2 5051 8921 955916 3 Архуст Архуст 2 0861 6711 371516 4 Батсумбэр Батсүмбэр 6 7866 3586 5252 325 5 Баян Баян 2 5752 0622 0931 166 6 Баян-Унжуул Баян-Өнжүүл 2 8172 5382 560579 7 Баянчандмань Баянчандмань 3 6413 2683 3221 311 8 Баяндэлгэр Баяндэлгэр 2 2031 2261 165580 9 Баянжаргалан Баянжаргалан 1 7881 5831 623609 10 Баянхангай Баянхангай 1 6931 4981 401746 11 Баянцагаан Баянцагаан 2 7372 3692 173988 12 Баянцогт Баянцогт 3 4061 8902 020958 13 Барнуур Борнуур 4 4544 3724 6933 233 14 Бурэн Бүрэн 3 6243 3033 209614 15 Дэлгэрхаан Дэлгэрхаан 2 4992 0332 016635 16 Эрдэнэ Эрдэнэ 3 4853 4243 6071 398 17 Эрдэнэсант Эрдэнэсант 5 8555 0115 0101 893 18 Жаргалант Жаргалант 5 9755 7985 7812 156 19 Лунэ Лүн 3 1512 5952 5151 302 20 Менгенмарт Мөнгөнморьт 2 1971 9231 902908 21 Ундэршырээт Өндөрширээт 2 5251 9272 006582 22 Сэргэлэн Сэргэлэн 2 4221 8551 884199 23 Сумбэр Сүмбэр 2 2101 6371 646690 24 Цээл Цээл 3 9882 5132 3521 568 25 Угтаалцайдам Угтаал 4 1392 3972 2741 413 26 Заамар Заамар 5 6455 7215 8161 494 27 Зуунмад Зуунмод 16 03714 60014 83014 568
Спасылкі Афіцыйны сайт Мангольскае Нацыянальнае бюро статыстыкі
Катэгорыя:Аймакі Манголіі