Афрыканскі Саюз (, ) — міжнародная арганізацыя палітычнага, ваеннага і эканамічнага характару, куды ўваходзяць усе афрыканскія дзяржавы. Правапераемніца Арганізацыі Афрыканскага Адзінства, створаная 9 ліпеня 2002 на канферэнцыі ў Дурбане. Марока пакінула арганізацыю ў 1984 у знак пратэсту супраць прыняцця ў саюз Заходняй Сахары), але ў 2017 годзе была прынята назад.
Мэты Афрыканскага Саюза: ахова і спрыянне развіццю дэмакратычных каштоўнасцей у Афрыцы, абарона правоў чалавека, узаемадапамога пры ўзнікненні ваенных канфліктаў, стварэнне агульнаафрыканскай эканамічнай прасторы, абмежаванне ўмяшання былых каланіяльных дзяржаў ва ўнутраныя справы краін Афрыкі, залучэнне замежнага капіталу.
Першым кіраўніком Афрыканскага Саюза стаў прэзідэнт ПАР Таба Мбекі. Штаб-кватэра размяшчаецца ў Адыс-Абебе (Эфіопія).
Дзяржавы-члены
Сцяг Агульнапрынятая назва Дата ўступлення Колькасць насельніцтва Плошча (км²) Сталіца Заўвагі Алжыр 25 мая 1963 Алжыр Ангола 11 лютага 1975 Луанда Батсвана 31 кастрычніка 1966 Габаронэ Бенін 25 мая 1963 Порта-Нова <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Да 1975 — Дагамея. Буркіна-Фасо 25 мая 1963 Уагадугу <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Да 1984 — Верхняя Вольта. Бурундзі 25 мая 1963 Бужумбура Габон 25 мая 1963 Лібрэвіль Гамбія кастрычнік 1965 Банжул Гана 25 мая 1963 Акра Гвінея 25 мая 1963 Канакры <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства прыпынена 23 кастрычніка 2008 пасля ваеннага перавароту,адноўлена ў канцы 2010 года — пасля прэзідэнцкіх выбараў,якія адбыліся 27 чэрвеня і 7 лістапада 2010. Членства прыпынена ў верасні 2021 года пасля ваеннага перавароту. Гвінея-Бісау 19 лістапада 1973 Бісау <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства часова прыпынялася з 17 красавіка 2012 па чэрвень 2014 — пасля дзяржаўнага перавароту ў краіне. Джыбуці 27 чэрвеня 1977 Джыбуці Дэмакратычная Рэспубліка Конга 25 мая 1963 Кіншаса <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> З 1971 па 1997 — Рэспубліка Заір. ЕгіпетАфриканский Союз приостановил членство Египта 25 мая 1963 Каір <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства часова прыпынялася з 5 ліпеня 2013 па чэрвень 2014 — пасля адхілення прэзідэнта Мурсі ваеннымі. Замбія 16 снежня 1964 Лусака Заходняя СахараУ Афрыканскі саюз уваходзіць Сахарская Арабская Дэмакратычная Рэспубліка (САДР), якая прэтэндуе на ўсю тэрыторыю Заходняй Сахары. САДР прызнана 60-цю дзяржавамі-членамі ААН, на момант прыёму прызнавалася большасцю членаў Афрыканскага саюза, але кантралюе толькі частку тэрыторыі Заходняй Сахары, тым часам як большая частка тэрыторыі знаходзіцца пад кантролем Марока. 22 лютага 1982 Эль-Аюн (фармальна), Бір-Лелу (фактычна) <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Заходняя Сахара прызнана 48 дзяржавамі свету,але прызнаецца не ўсімі членамі Афрыканскага союза.Большая частка тэрыторыі Заходняй Сахары знаходзіцца пад кантролем Марока. Зімбабвэ чэрвень 1980 Харарэ Каба-Вердэ 18 ліпеня 1975 Прая Камерун 25 мая 1963 Яўндэ Каморы 18 ліпеня 1975 Мароні Кенія 13 снежня 1963 Найробі Конга 25 мая 1963 Бразавіль Кот-д’Івуар 25 мая 1963 Ямусукра <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Да 1986 — Бераг Слановай Косці.Членства краіны было прыпынена з канца 2010 — пасля адмовы Ларана Гбагбо саступіць пасаду прэзідэнта, кандыдату — Аласану Уатара, які перамог на выбарах і якога ААН і АС прызналі дзеючым прэзідэнтам краіны; пасля арышту Гбагбо 11 красавіка 2011 і фактычнага прыходу да ўлады Уатары, членства краіны ў АС было адноўлена. Лесота 31 кастрычніка 1966 Масеру Ліберыя 25 мая 1963 Манровія Лівія 25 мая 1963 Трыпалі Мадагаскар 25 мая 1963 Антананарыву <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства ўпершыню часова прыпынена са снежня 2001 па 10 Ліпеня 2003; ў другі раз — з 20 сакавіка 2009 — пасля палітычнага крызісу ў краіне, 27 студзеня 2014 пасля ўступлення на пасаду новага дэмакратычна абранага прэзідэнта, членства было адноўлена. Мазамбік 18 ліпеня 1975 Мапуту Малаві 13 ліпеня 1964 Лілонгвэ МаліLe Mali est réintégré au sein de l’Union africaine 25 мая 1963 Бамако <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства часова прыпынялася з 23 сакавіка па 24 кастрычніка 2012 — з-за дзяржаўнага перавароту ў краіне. Членства часова прыпынялася з 19 жніўня 2020 па 8 кастрычніка 2020 — з-за дзяржаўнага перавароту ў краіне. Членства часова прыпынена з 1 чэрвеня 2021 — з-за дзяржаўнага перавароту ў краіне. Марока студзень 2017 Рабат <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Выйшла з арганізацыі 12 лістапада 1984 а ў адказ на адмову выключыць з ОАЕ прынятую ў 1982 у Сахарскую Арабскую Дэмакратычную Рэспубліку, на тэрыторыю якой прэтэндуе Марока.У 2017 годзе зноў увайшла ў арганізацыю. Маўрыкій жнівень 1968 Порт-Луі Маўрытанія 25 мая 1963 Нуакшот <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства было прыпынена з 4 жніўня 2005 пасля ваеннага перавароту, адноўлена адразу пасля прэзідэнцкіх выбараў, якія адбыліся 11 сакавіка 2007, але зноў прыпынялася з 6 жнівень 2008 пасля новага ваеннага перавароту і было адноўлена пасля чарговых прэзідэнцкіх выбараў, якія адбыліся 18 ліпеня 2009. Намібія чэрвень 1990 Віндхук Нігер 25 мая 1963 Ніамей <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства было прыпынена пасля ваеннага перавароту лютага 18 2010, адноўлена ў 16 сакавіка 2011 — пасля правядзення прэзідэнцкіх выбараў. Нігерыя 25 мая 1963 Абуджа Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка 6 чэрвеня 1994 Прэторыя Паўднёвы Судан 28 ліпеня 2011 Джуба Руанда 25 мая 1963 Кігалі Самалі 25 мая 1963 Магадыша Сан-Тамэ і Прынсіпі 18 ліпеня 1975 Сан-Тамэ Сейшэлы 29 чэрвеня 1976 Вікторыя Сенегал 25 мая 1963 Дакар Суданhttps://www.aljazeera.com/news/2021/10/27/african-union-suspends-sudan-over-coup 25 мая 1963 Хартум <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства часова прыпынена з 25 красавіка 2021 — пасля дзяржаўнага перавароту ў краіне. Сьера-Леонэ 25 мая 1963 Фрытаўн Танзанія 16 студзеня 1964 Дадома <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> 1 лістапада 1964 была перайменавана ў Танзанію. Тога 25 мая 1963 Ломе <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства было прыпынена з 25 лютага 2005 годапасля ўзнікнення сумненняў у канстытуцыйнасці прэзідэнцкага прызначэння,пасля прэзідэнцкіх выбараў, якія адбыліся з відавочнымі фальсіфікацыямі 4 мая 2005 года,членства Тога зноў было адноўлена. Туніс 25 мая 1963 Туніс Уганда 25 мая 1963 Кампала Цэнтральна-Афрыканская РэспублікаAfrican Union suspends Central African Republic after coup 25 мая 1963 Бангі <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства часова прыпынялася з 25 сакавіка 2013 па красавік 2016 — пасля дзяржаўнага перавароту ў краіне. Чад 25 мая 1963 Нджамена Экватарыяльная Гвінея 12 кастрычніка 1968 Малабо Эрытрэя 24 мая 1993 Асмэра <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> Членства Эрытрэі было фактычна прыпынена ў выніку адклікання ёю "сваіх паслоў у АС 20 лістапада 2009 пасля таго, як АС звярнуўся да СБ ААН з просьбай накласці санкцыі на Эрытрэю ў адказ на меркаваную падтрымку апошняй самалійскіх ісламістаў, якія спрабавалі зрынуць агульнапрызнаны законны ўрад Самалі. Толькі ў студзені 2011 членства ў Эрытрэі ў АС было адноўлена.. Эсваціні 24 верасня 1968 Мбабане Эфіопія 25 мая 1963 Адыс-Абеба Агульнае - - <div class="NavFrame" style="border-style:none; padding:0;"> У дадзеныя не ўключаны паказчыкі Марока.
Гл. таксама Злучаныя Штаты Афрыкі
Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі Катэгорыя:Афрыканская палітыка Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы